steenrode heidelibelklein koolwitje op sleedoornheideblauwtjedistelvlinder op kattenstaart
De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellen in Nederland. Helpt u ook mee?

Nieuws

4 november 2010

Andere koperuil in Nederland? Nee!


Koperuil (D. chrysitis) met twee gescheiden gouden banden (foto: Marian Schut)
Onlangs is er enige ophef ontstaan over het mogelijk voorkomen van een nieuwe soort koperuil in Nederland: Diachrysia stenochrysis. Op waarneming.nl werd deze soort al door verschillende nachtvlinderaars doorgegeven. Wat is er aan de hand?

De koperuil, D. chrysitis (Linnaeus), is een bekende soort in Europa, terwijl D. stenochrysis (Warren) met zekerheid is vastgesteld in oostelijk Azië. Of het Europese taxon tutti (Kostrowicki) een synoniem is van stenochrysis staat nog te bezien. Op grond van biochemisch onderzoek is vastgesteld dat D. chrysitis en D. stenochrysis twee verschillende soorten zijn; in Oost-Azië lijken ze ook uiterlijk verschillend te zijn.

Artikel Colin Plant
Aanleiding voor de opschudding is een recent artikel van Colin Plant (Entomologist’s Rec. J. Var. 122 (2010), 128) waarin beweerd wordt dat het onderscheid tussen de dubbelsoorten ook in Europa simpel is: bij D. stenochrysis zijn de twee gouden banden op de voorvleugel verbonden door een dikke gouden dwarsband; bij D. chrysitis is die dwarsband afwezig of hooguit heel dun (zie de foto hierboven).

Onderzoek in collectie ZMA
Rob de Vos van het Zoologisch Museum in Amsterdam heeft het genoemde onderscheidende kenmerk gecontroleerd in de uitgebreide collectie van het museum en stuitte daarbij op een serie koperuilen, gekweekt door Siem de Boer uit het legsel van één en hetzelfde vrouwtje (zie foto hieronder). Wat bleek hieruit? De moeder heeft een dikke gouden dwarsband en een deel van de nakomelingen ook, maar een ander deel heeft die dwarsband helemaal niet!! Het verhaal van Plant gaat dus niet op, in ieder geval niet voor West-Europa. Plant zelf blijkt na persoonlijke benadering nu ook in te zien dat hij de zaak te eenvoudig heeft afgedaan. De inhoud van zijn artikel verspreidt zich echter snel en zaait onnodige verwarring.


De collectie koperuilen van Siem de Boer. Links de moeder met een dikke gouden dwarsband, daarnaast enkele nakomelingen die in tegenstelling tot de moeder geen dwarsband hebben en als laatste de nakomelingen met een dwarsband tussen de twee gouden banden.
Oproep
De Vlinderstichting en de Werkgroep Vlinderfaunistiek roepen bij deze alle waarnemers op om geen waarnemingen van D. stenochrysis door te geven, totdat er meer duidelijkheid is over het eventueel voorkomen van die soort in ons land en de manier waarop beide soorten eenduidig onderscheiden kunnen worden.
 
Kijk voor meer nieuws in het nieuwsarchief »

Ook op de hoogte blijven van het nieuws van De Vlinderstichting?
Word dan lid van de nieuwsbrief!


Of abonneer je op onze RSS-feed.


| |
De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellenOp Vlindernet vind je alles over vlindersOp Libellennet vind je alles over libellen