steenrode heidelibelklein koolwitje op sleedoornheideblauwtjedistelvlinder op kattenstaart
De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellen in Nederland. Helpt u ook mee?

Nieuws

23 november 2016

Hoe gaat het met de gehakkelde aurelia?


De donkere onderzijde is bedoeld om niet op te vallen tussen takken en dorre bladeren (foto: Kars Veling)
De gehakkelde aurelia is een zeer algemene dagvlinder die tegenwoordig in het hele land voorkomt. Ook in tuinen is het een veel geziene gast. Op dit moment zitten de vlinders weggekropen in struiken en tussen boomwortels en takkenbossen om zo de winter door te brengen. Hoe gaat het met deze soort?

De gehakkelde aurelia is niet moeilijk te herkennen. De bovenkant van de vleugels heeft een oranje grondkleur met zwartbruine vlekken. De donkerbruine rand van zowel de voor- als de achtervleugel is sterk gekarteld, en daaraan heeft hij zijn naam te danken. De onderkant, dus de kant die te zien is als hij met de vleugels dicht zit, Is heel anders van kleur. Oppervlakkig gezien lijkt deze gewoon bruin, maar als je hem van dichtbij bekijkt en met goede belichting blijken er allerlei tinten in te zitten. Opvallend aan die onderzijde is de witte C, waar de wetenschappelijke naam Polygonia c-album naar verwijst. De bruine kleur is uitstekende camouflage als de vlinder, zoals nu, weggekropen is tussen takken en dorre bladeren. Het is een vlinder van bosranden, open plekken in het bos, parken en tuinen. De rupsen leven vooral grote brandnetel, maar ook wel op hop, iep, ribes en wilg.


De trend van gehakkelde aurelia vanaf 1990 (links) en de aantallen in de tellingen van 2016, vergeleken met het gemiddelde (bron: Landelijk Meetnet Vlinders)

Mannetjes zitten nogal eens op uitkijkpunten op zoek naar vrouwtjes (foto: Kars Veling
Tot de jaren tachtig van de vorige eeuw werd de soort weinig waargenomen in het noorden en westen van het land, maar sinds die tijd heeft de gehakkelde aurelia zich steeds verder uitgebreid. Als we kijken naar de gegevens uit het Landelijk Meetnet Vlinders, waar vrijwilligers vanaf 1990 wekelijks vaste routes tellen op een gestandaardiseerde manier, zien we ook tussen 1990 en 2000 een duidelijk stijgende lijn. Vanaf 2000 gaat het een beetje op en af en lijkt de soort vrij stabiel. In het afgelopen jaar was het echter zeer matig met de gehakkelde aurelia. Vanaf de eerste tellingen begin april zitten de waargenomen aantallen per telling vrijwel het hele jaar ver onder het gemiddelde van de afgelopen 25 jaar. Alleen in mei was er een week dat hij even wat meer werd geteld. Fluctuaties van jaar tot jaar zijn heel normaal bij vlinders, dus we maken ons nog geen grote zorgen, maar zijn wel benieuwd hoe de gehakkelde aurelia het de komende jaren gaat doen.

Het Landelijk Meetnet Vlinders is een samenwerkingsproject van De Vlinderstichting en het CBS, in het kader van het Netwerk Ecologische Monitoring, in opdracht van het ministerie van EZ.
 
Kijk voor meer nieuws in het nieuwsarchief »

Ook op de hoogte blijven van het nieuws van De Vlinderstichting?
Word dan lid van de nieuwsbrief!


Of abonneer je op onze RSS-feed.


| |
De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellenOp Vlindernet vind je alles over vlindersOp Libellennet vind je alles over libellen