steenrode heidelibelklein koolwitje op sleedoornheideblauwtjedistelvlinder op kattenstaart
De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellen in Nederland. Helpt u ook mee?

Nieuws

10 juni 2013

Libellen eindelijk los!

Door het lange koele voorjaar lieten ook de libellen lang op zich wachten. Nu sluipen ze massaal uit en kun je tientallen soorten tegenkomen. Het talrijkst zijn nu de slanke juffertjes lantaarntje, azuurwaterjuffer en variabele waterjuffer, maar ook grotere libellen als platbuik, viervlek en gewone oeverlibel.

Het kwam regelmatig voor de afgelopen weken dat je er geen libel tegenkwam langs een prachtige sloot liep met een mooie water- en oeverplantenbegroeiing. Normaal gesproken komen libellen in mei in grote aantallen tevoorschijn, maar door het koele weer kwamen ze duidelijk weken later.


Voorjaarsjuffers: Lantaarntje, variabele waterjuffer en azuurwaterjuffer (foto's: Kars Veling)

Schouderstreeep een uitroepteken? Variabele waterjuffer (foto: Kars Veling)
Het lantaarntje komt eigenlijk in elk watertype voor. Wel zie je dat een goede waterkwaliteit van belang is; alleen daar vind je grote aantallen lantaarntjes. Vaak is het helder water met een mooie begroeiing van waterplanten (zowel onder water als drijvend) en oeverplanten. Het lantaarntje heeft een donker achterlijf met op het einde een oplichtende blauwe vlek ( het ‘lantaarntje’).

Er zijn nog meer juffertjes die blauw en zwart als hoofdkleuren hebben. De azuurwaterjuffer, die op zandgronden het meest talrijk is en de variabele waterjuffer.
De variabele waterjuffer is, zoals de naam al aangeeft, in diverse kleurvormen te vinden. Een belangrijk kenmerk is op het borststuk. Daar zit bij juffertjes een zogenaamde schouderstreep. Als die streep de vorm heeft van een uitroepteken dan hebben we te maken met de variabele waterjuffer.

Blauwe juffers zijn lastig uit elkaar te houden en vliegen ook nog in dezelfde tijd. Daarom maakten we een overzichtje van alle kenmerken.
 

Voorjaarslibellen: platbuik, gewone oeverlibel en viervlek (foto's: Kars Veling)

Geslachtsrijpe platbuik krijgt blauwe bestuiving over zijn achterlijf (foto: Kars Veling)
Behalve de juffertjes, de kleine en slanke libellen, komen er ook al flink wat grotere soorten voor. De platbuik is een van de meest talrijke op het moment. De platbuik heeft een wat kort gedrongen lichaam dat enigszins is afgeplat. Als ze net uit de larve zijn gekomen zien mannetjes en vrouwtje er hetzelfde uit:geelbruin met donkere vlekken. Ze gaan als jonge dieren weg van het water en zoeken warme beschutte plekken op om flink te jagen op insecten en om geslachtsrijp te worden. Als ze dat zijn keren ze terug naar het water om op zoek te gaan naar een partner en zich voort te planten. De mannetjes hebben dan een blauwe bestuiving over hun lichaam gekregen en scheren als blauwe pijlen boven het water op zoek naar vrouwtjes.

Datzelfde geldt voor gewone oeverlibel. Ook hier kleuren de mannetjes blauw door een bestuiving op het lijf. Ze hebben een veel langer en dunner achterlijf en zitten graag op kale plekken op de uitkijk. Dat kan op het pad of langs de oever zijn, maar ook van een zitbankje of prullenbak wordt dankbaar gebruik gemaakt.
 

Geef je waarnemingen door!

Om libellen te zien kan je het beste kijken bij het water
Naast genoemde soorten is ook de viervlek momenteel bijna niet te missen. Bij deze libel zijn mannetje en vrouwtje gelijk gekleurd. Ze zijn geelbruin met bruin en hebben beide opvallende zwarte vlekken in de vleugel. Je ziet de mannetjes vaak druk heen en weer vliegen en zeer regelmatig jagen ze razendsnel achter elkaar aan.

Heb je een juffer of libel gezien? Geef je waarneming aan De Vlinderstichting door via Telmee.nl of Waarneming.nl.
 
Kijk voor meer nieuws in het nieuwsarchief »

Ook op de hoogte blijven van het nieuws van De Vlinderstichting?
Word dan lid van de nieuwsbrief!


Of abonneer je op onze RSS-feed.


| |
De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellenOp Vlindernet vind je alles over vlindersOp Libellennet vind je alles over libellen