steenrode heidelibelklein koolwitje op sleedoornheideblauwtjedistelvlinder op kattenstaart
De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellen in Nederland. Helpt u ook mee?

Nieuws

13 januari 2017

Zwartvlekwinteruil nu overal te zien


Zwartvlekwinteruil (foto: Kars Veling)
Als in november de eerste nachtvorsten zijn geweest kun je ze verwachten, de zwartvlekwinteruilen. Vanaf dan zijn ze de hele winter aanwezig en actief als het niet al te koud is. Tot in maart kom je ze nog geregeld tegen. Voor 2005 was hij nauwelijks in Nederland, nu overal.

Zwartvlekwinteruil (Conistra rubiginosa) is nu, in januari, de meest voorkomende nachtvlinder. Al vanaf begin november kom je hem tegen en ze zijn de hele winter door actief op niet al te koude nachten. Als de temperatuur onder de vier graden daalt worden ze veel minder gezien, maar er zijn zelfs waarnemingen met vorst. In januari en februari is dit vrijwel de enige actieve nachtvlinder. Vanaf eind februari komen ook de bosbesuil en de wachtervlinder weer meer tevoorschijn. Deze zijn nog tot in april veel aanwezig, zwartvlekwinteruilen zijn na half maart schaars. Het is een soort die de laatste tien- vijftien jaar aan een duidelijke opmars bezig is. Eind jaren negentig van de vorige eeuw was de soort zeldzaam en alleen in Zuid Nederland te vinden, inmiddels is hij wijd verbreid. De rups eet in mei en juni van diverse loofbomen en struiken, waaronder sleedoorn, sering, appel en roos; oudere rupsen eten ook van diverse kruidachtige planten.


Verspreiding zwartvlekwinteruil in vier periode (bron: NDFF)

De zwarte vlekken met lichte aders erdoorheen zijn kenmerkend voor zwartvlekwinteruil (foto: Kars Veling)
Hij is niet moeilijk te herkennen. De vleugels zijn vaak voor een flink deel over elkaar gevouwen, zodat hij wat langwerpig overkomt. De voorvleugel van deze uil heeft een gelijkmatige grijsachtig glanzende bruine grondkleur. Kenmerkend zijn de gedeeltelijk zwart gevulde vlekken. Het zwarte deel in de niervlek wordt doorsneden door de licht gekleurde aders en lijkt daardoor enigszins op een pootafdruk. Deze tekening kennen we niet van andere Nederlandse nachtvlinders. Je komt zwartvlekwinteruil alleen maar tegen op zoetigheid. In het najaar op bloemen van bijvoorbeeld klimop of op rottend fruit, zoals pruimen en druiven. Midden in de winter is er niet veel meer te snoepen, maar dan worden ze wel eens gezien op stobben van net afgezaagde bomen, waaruit ze blijkbaar ook zoetigheid halen. De zekerste manier om zwartvlekwinteruilen te zien is door te stropen of smeren. Dat houdt in dat je rond zonsondergang een zoete stof (stroop, suiker en al dan niet wat alcohol, appelmoes en banaan) op bomen smeert. Een uur na zonsondergang kun je daar dan nachtvlinders op aantreffen. Nu alleen nog de zwartvlekwinteruil, zo meteen ook wachtervlinder en bosbesuil en in maart nog meer voorjaarsuilen.
 
Kijk voor meer nieuws in het nieuwsarchief »

Ook op de hoogte blijven van het nieuws van De Vlinderstichting?
Word dan lid van de nieuwsbrief!


Of abonneer je op onze RSS-feed.


| |
De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellenOp Vlindernet vind je alles over vlindersOp Libellennet vind je alles over libellen