Ernstig bedreigd

Berkentandvlinder

Odontosia carmelita

Vliegtijd & gedrag

Half maart-eind mei in één generatie. De vlinders komen op licht.

Berkentandvlinder

Verspreiding in Nederland

Berkentandvlinder

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: mei-juli. De rups foerageert het liefst op volgroeide bomen. De soort overwintert als pop in een cocon op of in de grond.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 18-21 mm. De voorvleugel is blauw- tot zilverachtig grijs; aan de voorrand rood- of purperachtig bruin. Ter hoogte van de buitenste dwarslijn ligt een opvallende, kommavormige crèmekleurige voorrandvlek; bij de binnenste dwarslijn is vaag een tweede, meestal veel kleinere voorrandvlek zichtbaar. De franje is roomwit en donkerbruin geblokt. Er is weinig variatie in kleur en tekening.

Gelijkende soorten rups

Snuitvlinder (Pterostoma palpina).N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Zeldzaam. Komt lokaal voor in de noordelijke en oostelijke helft van het land. RL: ernstig bedreigd.

België

Zeer zeldzaam, maar lokaal vrij algemeen. Beperkt tot Luik en Luxemburg.

Mondiaal

Van het noorden van het Iberisch schiereiland (Pyreneeën) via West-, Midden- en Noord-Europa, inclusief de Britse eilanden, tot Rusland (Wolgagebied). Schintlmeister (1987 a, b) wijst op de aanwezigheid in Mongolië. Naar het zuiden: van de Alpen tot de Zwarte Zee. In het noorden Scandinavië tot boven de poolcirkel.

Habitat

Vooral (berken)bossen.

Bossen

Waardplanten

Berk en els.

Berk

Els

Benaming

  • Engelse naam Scarce Prominent
  • Duitse naam Mönch-Zahnspinner
  • Franse naam le Bombyx carmélite
  • Synoniemen Lophopteryx carmelita

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
Berk is een belangrijke waardplant van de berkentandvlinder.Tandvlinders hebben aan de voorvleugel een uitstulping die in rust als een tand boven de vlinder uitsteekt. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Odontosia: odous, odontos is een tand en osis is een duw, naar de opvallende pluk dorsale schubben die omhoog komen als de vleugels worden opgevouwen.carmelita: carmelita is een latijnse vorm van Carmeliet, een monnik met een kap, naar de pluim op de torax.

Auteursnaam en jaartal
(Esper, 1799)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden