Vliegtijd & gedrag
Half april-half mei in één generatie. De vlinders komen op licht; ze worden overdag soms ook rustend op de waardplant gevonden.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
Rups: juni-augustus. De soort overwintert als pop in een cocon dicht bij de grond.
Herkenning
Kenmerken vlinder
Voorvleugellengte: 18-20 mm. Lijkt zeer veel op het espenblad (P. tremulifolia). Ook hier zijn het wortelveld en het middenveld, plus de binnenste zone van het zoomveld oranjebruin. Daarbuiten bevindt zich echter een tamelijk scherp ervan afgescheiden lichte bruinachtige grijze tot witachtige vleugelzoom. Ook op de bovenkant van het borststuk bevindt zich doorgaans veel grijs. Opvallend is het tussen de kleine langwerpige middenvlek en de binnenste dwarslijn gelegen kleine rechthoekige lichte grijsachtige veld. De franje is duidelijk wit met donkerbruin geblokt. Het voorvleugeluiteinde heeft een scherp iets naar buiten wijkend puntje, maar dit kan ook ontbreken. Op het in rusthouding onzichtbare deel van de achtervleugel bevindt zich een vrij prominent aanwezig witachtig veld dat zich vanaf de binnenrand langs de buitenzijde van de middelste dwarslijn tot vrij ver in het vleugelveld uitstrekt. Op de overgang van de gekartelde achterrand naar de effen binnenrand bevindt zich op de binnenrandhoek een duidelijk kartelpuntje. De variatie bestaat voornamelijk uit de wisselende hoeveelheid grijs.
Kenmerken rups
Tot 60 mm; lichaam roodachtig bruin tot geelachtig, overdekt met bleek roodachtig bruine haren; tussen de segmenten loopt een rij transversale, blauwachtig grijze en zwarte banden, die soms tot een dubbele rij van vierkante vlekken is gebroken; langs de spiracula een rij van blauwachtig grijze vlekken; kop donkergrijs.
Gelijkende soorten vlinder
Het espenblad (P. tremulifolia) is egaler van kleur, heeft een afgeronde voorvleugelpunt en de franje is slechts onduidelijk geblokt.Bekijk de gedetailleerde verschillen tussen de twee Phyllosdesma-soorten.
Foto's
Rups
Vlinder
Museum
Verspreiding
Zeldzaamheid
Zeer zeldzaam. Slechts enkele waarnemingen bekend uit het oosten en zuiden van het land; de meest recente waarnemingen komen uit Noord-Brabant. RL: gevoelig.
België
Zeer zeldzaam. Slechts enkele recente vindplaatsen in de Antwerpse Kempen en de Hoge Venen. De soort staat als Ernstig Bedreigd op de Rode Lijst van Vlaanderen (Veraghtert et al. 2023).
Mondiaal
Van het noorden van het Iberisch schiereiland oostwaarts via de gematigde zone tot Siberië. De noordelijke areaalgrens loopt over Scandinavië en Noord-Rusland. De zuidgrens van Catalonië via Noord-Italië en de Balkan tot de noordelijke Kaukasus. Ook op de Britse eilanden.