Gevoelig

Kleine slakrups

Heterogenea asella

Vliegtijd & gedrag

Eind mei-half juli in één generatie. De vlinders vliegen vooral ´s nachts, gewoonlijk alleen tijdens warme nachten, en komen in kleine aantallen op licht. Er zijn echter ook enkele waarnemingen van vliegactiviteit op zonnige middagen.

Kleine slakrups

Verspreiding in Nederland

Kleine slakrups

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: augustus-mei. De rups is actief tot september/oktober en overwintert in volgroeid stadium in een galappelvormige cocon aan een blad of twijg. De beste tijd om de soort als rups te vinden is half september.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: ♂ 5-7 mm, ♀ 9-11 mm. Klein genoeg om te worden verward met sommige microvlinders (zoals de bladrollers). Is te herkennen aan de combinatie van de vrijwel driehoekige voorvleugel met een sterk gebogen voorrand en de dakvormige rusthouding. Het mannetje is donkerder dan het vrouwtje.

Kenmerken rups

Tot 12 mm; slakvormig; lichaam bleek geelachtig groen met een grote bruine, zadelvormige vlek op de rug; kop in het lichaam ingetrokken.

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Zeldzaam. Tot voor kort werd aangenomen dat deze soort alleen plaatselijk op de Veluwe voorkomt. Recent zijn echter ook rupsen gevonden op diverse locaties in Twente.

België

Zeer zeldzaam in Vlaanderen; zeldzaam in Brussel. Nagenoeg beperkt tot de boscomplexen rond Leuven en Brussel en enkele vindplaatsen in het Pajottenland, de Vlaamse Ardennen en de boscomplexen tussen Brugge en Gent. In Wallonië verspreide vindplaatsen in Luxemburg en Namen. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Bijna in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Van het uiterste noordoosten van het Iberisch schiereiland, via Italië, de Balkan en Noord-Griekenland tot de Kaukasus en het noorden van Iran. Van Midden-Europa naar het oosten tot het Verre Oosten zoals in Korea (niet in Japan). In het westen tot Zuid-Engeland en naar het noorden tot Zuid-Scandinavië. Van de Middellandse Zee-eilanden alleen op Corsika. Niet in de Nieuwe Wereld.

Habitat

Beuken- en eikenbossen.

Bossen

Waardplanten

Vooral beuk; soms eik of tamme kastanje.

Beuk

Eik

Tamme kastanje

Benaming

  • Engelse naam Triangle
  • Duitse naam Kleiner Schneckenspinner
  • Franse naam le Cloporte
  • Synoniemen Limacodes asella
    Limacodes asellus

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
De familie Limacodidae wordt in Nederland aangeduid met de familie van de slakrupsen. De rupsen van deze familie hebben geen poten maar schuiven als een slak over de plant. De soortnaam slakrups is al heel lang in gebruik: de naam wordt al genoemd in ‘Onze vlinders’ van Ter Haar.De toevoeging kleine geeft aan dat deze vlindersoort kleiner is dan de slakrups. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Heterogenea: heteros is anders en genos is groep of soort. Het duidde een groep aan die niet voldeed aan de gangbare eigenschappen van pop en rups zoals Linnaeus die hanteerde. Dit rechtvaardigde voor de opvolgers van Linnaeus een ‘andere familie’. (Knoch en tijdgenoten).asella: Oniscus asellus is een houtluissoort waar de rups van de kleine slakrups veel op lijkt.

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden