Zwarte herfstspinner

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 15-22 mm. Kan nauwelijks worden verward met andere nachtvlindersoorten die in de herfst vliegen. Opvallend zijn de roomwitte dwarslijnen op de antracietzwarte voorvleugel en de karakteristiekeroomkleurige kraag. Er is weinig variatie, alleen is het vrouwtje veel groter dan het mannetje.

Kenmerken rups

Tot 50 mm; overdekt met korte, fijne grijze haartjes; lichaam lichtgrijs met zeer fijne donkergrijze of zwarte stipjes; soms met een okerkleurige zweem op de rug; nek- en anaalschild op resp. segment een en dertien sterk roodachtig bruin getekend; kop lichtgrijs met zwarte vlekjes.

Gelijkende soorten vlinder

Exemplaren van de veel zeldzamere,eveneens donker gekleurde wolspinner (Eriogaster lanestris) die in september en oktober vliegen, zijn diep roodbruin van kleur en hebben een opvallende witte ovale middenvlek.

Gelijkende soorten rups

Espenblad (Phyllodesma tremulifolia), populierenblad (Gastropacha populifolia), eikenblad (Gastropacha quercifolia) en kersenspinner (Odonestis pruni).N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

Verspreiding

Zeldzaamheid

Algemeen. Komt in de duinen en in bosachtige gebieden verspreid over de zandgronden in het binnenland voor; op sommige vliegplaatsen talrijk. RL: niet bedreigd.

België

Vrij algemeen en wijdverbreid. Lokaal soms in hoge aantallen. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Van het noorden van het Iberisch schiereiland via West-, Midden- en Noord-Europa naar het oosten tot Oost-Azië. Niet in het Middelllandse Zeegebied met uitzondering van de landen ten noorden ervan. Ook niet in het uiterste noorden van Scandinavië.