Ecologisch bermbeheer steeds vaker de standaard

Goed nieuws voor vlinders, wilde bijen en andere bestuivers: steeds meer beheerders kiezen voor ecologisch bermbeheer. Ook de landelijke media besteden daar inmiddels aandacht aan. Ook NU.nl besteedde deze week aandacht aan de positieve effecten van insectvriendelijk maaibeheer. Uit recent onderzoek blijkt opnieuw dat insectenvriendelijk maaibeheer volgens de Kleurkeur-richtlijnen zorgt voor meer biodiversiteit in bermen. Een ontwikkeling waar De Vlinderstichting al jaren voor pleit.

Belangrijk leefgebied

Bermen vormen een belangrijk leefgebied voor insecten. Ze bieden nectar, stuifmeel, waardplanten voor rupsen en schuilplekken. Belangrijk is dat ze op de juiste manier worden beheerd. Wordt een berm volledig gemaaid, dan verdwijnen niet alleen de bloemen, maar sterft ook een groot deel van de insecten die er leven.

Meer over bermbeheer

Maaien is doden,” zegt Kars Veling van De Vlinderstichting. “Meer dan de helft van de insecten overleeft het volledig maaien van een berm niet. Daarom is het zo belangrijk dat altijd een deel van de vegetatie blijft staan. Dat biedt insecten een plek om te schuilen, voedsel te vinden en zich weer over de berm te verspreiden.

Onderzoek bevestigt het effect van Kleurkeur

De Vlinderstichting doet al jarenlang onderzoek naar insectenvriendelijk bermbeheer. In een eerder onderzoek vergeleek onderzoeker Koen Verhoogt dertig bermen verspreid over Nederland die volgens verschillende methoden werden beheerd.

De resultaten zijn duidelijk. In bermen waar volgens de Kleurkeur-methode (de kwaliteitsrichtlijn voor ecologisch bermbeheer van De Vlinderstichting) slechts een deel van de vegetatie wordt gemaaid, werden twee keer zoveel wilde bijen aangetroffen als in volledig gemaaide bermen. Ook het aantal zweefvliegen en vlinders lag er hoger. Vooral graslandvlinders profiteren van deze manier van beheren.

Meer over het onderzoek

Afvoeren

Niet alleen het gefaseerd maaien is belangrijk. Ook het direct afvoeren van het maaisel speelt een grote rol. Daardoor blijft de bodem voedselarm, waardoor bloemen meer kans krijgen dan snelgroeiende grassen. Zo ontstaat een bloemrijke berm die het hele seizoen aantrekkelijk is voor insecten.

Het hooibeestje is een vlinder die in bermen voorkomt (Fotograaf: Matthijs van Houten)

Van onderzoek naar praktijk

De onderzoeksresultaten laten zien dat ecologisch bermbeheer volgens de Kleurkeur-methode daadwerkelijk werkt. Kleurkeur is door De Vlinderstichting ontwikkeld om beheerders praktische handvatten te geven voor insectvriendelijk maaibeheer.

Steeds meer provincies, gemeenten en aannemers passen deze werkwijze toe. In Noord-Holland wordt ecologisch bermbeheer zelfs de nieuwe standaard en verdwijnt het klepelen de komende jaren vrijwel volledig. Dat sluit goed aan bij de resultaten van jarenlang onderzoek én bij de ambities uit de Europese Natuurherstelverordening.

Meer over Kleurkeur

Kennis die het verschil maakt

De Vlinderstichting is blij om te zien dat de kennis die de afgelopen jaren is opgebouwd steeds vaker wordt omgezet in de praktijk. Bermbeheer is een belangrijk instrument om de biodiversiteit te herstellen en insecten meer leefgebied te bieden.

Toch is er nog veel werk te doen. Sinds 1990 is het aantal dagvlinders in Nederland met ongeveer de helft afgenomen. Ecologisch bermbeheer alleen zal die achteruitgang niet keren, maar het is wel een belangrijke stap. Door Kleurkeur op steeds meer plekken toe te passen, krijgen vlinders, wilde bijen en andere bestuivers weer meer kansen om zich te herstellen.

Lees verder
Bermbeheer is een belangrijk instrument om de biodiversiteit te herstellen en insecten meer leefgebied te bieden.