Is de dagpauwoog uit ons land aan het verdwijnen?

De dagpauwoog komt overal in Nederland voor, maar de aantallen waren dit jaar duidelijk lager dan het langjarige gemiddelde. In het voorjaar waren er al minder dagpauwogen dan normaal. Ook de nakomelingen die in de zomer vlogen, waren duidelijk in (veel) lagere aantallen aanwezig.

Zeer matig jaar

De dagpauwoog kan je nog wel overal tegenkomen, maar de vlinder laat dit jaar tot nu toe een zeer matig beeld zien, zo blijkt uit het Meetnet Vlinders. De volgende generatie lijkt nu te beginnen en het is de vraag of deze zich goed ontwikkelt. De rupsen van de zomergeneratie hebben namelijk met name in de hete en droge juli- en augustusmaand op de brandnetel gezeten. De vraag is of deze wel goed voedsel leverden en of de rupsen wel verpopt zijn. 

Meer over de dagpauwoog
De dagpauwoog lijkt een zeer matig jaar te hebben

Vooral de rupsen van de dagpauwoog lijden onder de droogte

Brandnetels en droogte

Niet de vlinders, maar de rupsen lijden onder de droogte. De waardplant van de dagpauwoog – dat is de voedselplant waarop de rupsen zijn gespecialiseerd – is grote brandnetel. Door de aanhoudende droogte zijn veel brandnetels verdroogd of van slechte kwaliteit. Daardoor leggen veel rupsen het loodje. De kleine vos, waarvan de rupsen ook van brandnetel eten, doet het al jaren slecht. De extreem hete, droge zomers zijn daarvan de belangrijkste oorzaak.

Het vrouwtje zet een groepje van enkele tientallen tot honderden eitjes af op de brandnetel. De rupsen gezamnelijk in een spinsel. In latere stadia leven de rupsen meer solitair bovenop de bladeren.

Het gemiddeld aantal vlinders per route van het NEM meetnet vlinders in 2026 (blauw, voorlopige resultaten), vergeleken met eerdere perioden. Links: dagpauwoog. Rechts: kleine vos

Nectar

Ook nectar kan in droge perioden een probleem zijn. Planten maken onder droge omstandigheden namelijk minder nectar aan. De dagpauwoog heeft veel nectar nodig. Op plaatsen waar veel nectarplanten staan kunnen tientallen vlinders tegelijkertijd worden gezien. Dit jaar is dat duidelijk anders – er worden maar weinig dagpauwogen gezien. 

Meer over nectarplanten

In de winter

De rupsen van de dagpauwoog verpoppen meestal op de waardplant, maar ook wel in heggen of op muren of in de directe omgeving daarvan. De dagpauwoog overwintert als vlinder op een donkere, koele en beschutte plek, zoals in een holle boom, een schuur of zolder.

Vlinders in de winter
Dagpauwoog in winterrust