Vliegtijd & gedrag
Begin juli-half oktober in één generatie; de meeste waarnemingen worden gedaan in augustus en september. De vlinders komen op smeer en in mindere mate op licht. Overdag rusten ze op een boomstam of een muur.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
Rups: april-juli. De verpopping vindt plaats in een losse cocon tussen bladeren van de waardplant of in de strooisellaag. De soort overwintert als ei in een schorsspleet van de waardplant.
Herkenning
Kenmerken vlinder
Voorvleugellengte: 41-48 mm. Deze opmerkelijk grote spinneruil heeft een grijsachtige voorvleugel met een opvallende witachtige vlek tussen de donkere niervlek en de binnenrand van de vleugel. De dubbele binnenste dwarslijn is golvend, de dubbele buitenste dwarslijn is onregelmatig en op sommige plaatsen diep getand. De donkere golflijn heeft een zigzaggend verloop. Kenmerkend is de zwarte achtervleugel met de blauwe band en de brede witte franje. Alle andere in Nederland voorkomende Catocala-soorten zijn kleiner, hebben een rode achtervleugel met zwarte banden en meestal een bruinere voorvleugel.
Gelijkende soorten rups
Rood weeskind (Catocala nupta), karmozijnrood weeskind (Catocala sponsa) en bruine sikkeluil (Laspeyria flexula). N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).
Foto's
Ei-afzet
Rups
Pop
Vlinder
Verspreiding
Zeldzaamheid
Zeldzaam. Een trekvlinder die verspreid over het land af en toe wordt waargenomen.
België
Zeer zeldzaam. Komt lokaal voor in Henegouwen, Namen en Luxemburg. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).
Mondiaal
Komt waarschijnlijk in alle Europese landen voor. Men mag veronderstellen dat enige gebieden in de periferie (Engeland, Nederland, Portugal, Zuid-Spanje, Griekenland) spaarzaam of niet blijvend bezet zijn. De zuidgrens ongeveer volgens de lijn: Pyreneeën - Midden-Italië - Bulgarije - Noord-Turkije. Naar het noorden en oosten zeer wijdverbreid tot respectievelijk Noord-Zweden en de Grote Oceaan.
 2, Guust de Vries.webp "23090066 ratelpopulier (Populus tremula) 2, Guust de Vries.JPG")
, 24 mei 2019 (2) ja-scaled-e1769263004422-1536x0-c-default.webp "Jurriën van Deijk, baardsnuituil, Ardennen (Be), 24 mei 2019 (2) ja.jpg")
