Dennenprocessierups

Thaumetopoea pityocampa

Vliegtijd & gedrag

Juni - september

Dennenprocessierups

Verspreiding in Nederland

Dennenprocessierups

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

De eieren worden gelegd op (veelal) dennennaalden en komen meestal na enkele weken uit. De jonge rupsen spinnen een nest zodra ze uit het ei zijn gekropen en na elke vervelling maken ze een nieuw nest. Uiteindelijk overwinteren de rupsen hierin van september tot en met maart. Op zonnige dagen kan de rups ook buiten het nest worden waargenomen tot ze in maart/april, als ze volgroeid zijn, de naaldbomen verlaten. Ze gaan dan in processie op zoek naar een plek om te verpoppen. Ze kunnen dan ook gevonden worden in tuinen en straten. In deze 'processiefase' laten ze makkelijk hun brandharen los. Wanneer een geschikte plek is gevonden verpoppen de rupsen in de grond.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Grijs met twee opvallende dwarslijnen en een dikke middenstip. De buitenste dwarslijn is gekarteld. De achtervleugels zijn spierwit.

Kenmerken rups

Gelijkende soorten vlinder

Lijkt op de eikenprocessierups, maar een slag groter met grotere middenstip op de voorvleugel. De buitenste dwarslijn is sterker gekarteld en de achtervleugels zijn witter.

Gelijkende soorten rups

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Komt sedert 2025 in Nederland voor.

België

In 2021 is het eerste exemplaar waargenomen in de Gaume. In 2024 waren er zeven waarnemingen in Wallonië.

Europa

Het Middellandse Zee gebied: van Spanje tot aan Turkije. De laatste jaren breidt de soort zich noordwaarts uit en zit de soort in heel Frankrijk. Verder nog ten zuiden van de Alpen.

Habitat

Waardplanten

De rupsen leven van den (Pinus) en spar (Picea). In Noord-Afrika wordt ook ceder (Cedrus) gegeten. Ook wordt wel lariks (Larix) genoemd.

Den

Lariks

Spar

Benaming

  • Engelse naam Pine Procession Moth
    Pine Processionary
  • Duitse naam Pinien-Prozessionsspinner
  • Franse naam Processionnaire du pin
  • Synoniemen Traumatocampa pityocampa
    Cnethocampa pityocampa

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam

Toelichting wetenschappelijke naam
Thaumetopoea: een verschrijving van Thaumatopoea; thaumatopoios is als een wonder, naar het verwonderlijke processie-gedrag van de rupsen. pityocampa: komt van ‘pitus’ de Aleppoden (Pinus halepensis) en ‘campa’ is larve uit het Oud-Grieks (Roques and Battisti, 2015)

Auteursnaam en jaartal
Denis & Schiffermüller, 1775

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden