Gestippelde houtvlinder

Zeuzera pyrina

Vliegtijd & gedrag

Eind mei-eind augustus in één generatie. De vlinders worden overdag soms rustend op boomstammen gevonden. De mannetjes komen op licht, de vrouwtjes zelden.

Gestippelde houtvlinder

Verspreiding in Nederland

Gestippelde houtvlinder

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: augustus-juni. De rups overwintert tweemaal en voedt zich met het hout van dunne jonge stammetjes of takken met een diameter van hooguit 10 cm. De rups verpopt zich uiteindelijk vlak onder de bast. De eieren worden afzonderlijk of in kleine groepjes op de schors afgezet.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 22-35 mm. De zes grote, blauwachtig zwarte vlekken op het forse dichtbehaarde borststuk en de sterk gestippelde witachtige vleugels zijn kenmerkend voor deze soort. De antennen van het mannetje zijn aan de basis geveerd.

Kenmerken rups

40-55 mm. Het lijf is lichtgeel en glimmend; de kop is donkerbruin tot zwart en lichter in het midden; nekplaat en wratten zeer donkerbruin.

Gelijkende soorten vlinder

Kan verward worden met de hermelijnvlinder (Cerura vinula).

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Algemeen. Komt verspreid over het land voor in bosachtige gebieden. RL: niet bedreigd.

België

Vrij algemeen in het hele land, maar doorgaans waargenomen in lage aantallen. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Van Portugal tot het Primoriegebied en van Zuid-Scandinavië tot Noord-Afrika en West-Azië. In Noord-Amerika geïmporteerd. Een duidelijk andere soort, biebingeri (Speidel & Speidel, 1986) leeft op Kreta.

Habitat

Vooral open bossen en struwelen; ook tuinen, boomgaarden en parken.

Boomgaarden

Bossen

Parken

Struwelen

Tuinen

Waardplanten

Diverse loofbomen, waaronder lijsterbes, eik, gewone es, wilg en paardenkastanje; ook diverse fruitbomen.

Eik

Es

Lijsterbes

Paardenkastanje

Wilg

Benaming

  • Engelse naam Leopard Moth
  • Duitse naam Blausieb
  • Franse naam la Zeuzère du marronnier
    la Coquette
    la Zeuzère du poirier
  • Oud Nederlandse naam essenhoutboorder
    gele houtrups
    kastanjehoutvlinder
    rouwvlinder
    tijgervlinder
  • Synoniemen Zeuzera aesculi

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
De zwarte stippen op de witte vlinder plus het bestaan van de rups, dat zich helemaal in het hout van bomen afspeelt, vormen samen de Nederlandse naam. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Zeuzera: Latreille wilde in de naam de mug betrekken (Zenzera of zenzara in het italiaans); hij wilde aangeven dat de rups bijzondere kaken heeft en, net als een mug, kan doordringen in schijnbaar onmogelijke materialen. Door een schrijffout of een zetfout is zeuzera ontstaan.pyrina: Pyrus communis is peer; een van de boomsoorten waar de rups in het levende hout kan doordringen.

Auteursnaam en jaartal
(Linnaeus, 1761)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden