Rondvleugelbeertje

Thumatha senex

Vliegtijd & gedrag

Half juni-half augustus in één generatie. De vlinders vliegen langzaam, maar met snelle vleugelslagen, boven weelderige grasvegetaties. Ze zijn vooral actief rond zonsondergang en zonsopkomst en komen op licht.

Rondvleugelbeertje

Verspreiding in Nederland

Rondvleugelbeertje

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: september-mei. De soort overwintert als jonge rups; op milde winterdagen komt de rups soms tevoorschijn om te foerageren.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 10-11 mm. Een klein, broos en goed herkenbaar crèmekleurig beertje met brede afgeronde, enigszins doorschijnende vleugels. Op de voorvleugel bevinden zich twee rijen donkere streepjes of vlekjes en een donkere middenstip. De achtervleugel heeft een kleine donkere middenvlek en daarbuiten een rij donkere streepjes of vlekjes.

Gelijkende soorten vlinder

Het bleek beertje (Nudaria mundana) heeft geheel doorzichtige vleugels, die bovendien iets smaller en minder afgerond zijn.

Gelijkende soorten rups

Vierstipbeertje (Cybosia mesomella), rozenblaadje (Miltochrista miniata) en phegeavlinder (Amata phegea). N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Vrij algemeen. Komt vooral voor op de zandgronden in het binnenland en in de duinen en kan op sommige plaatsen talrijk zijn; wordt ook elders in het land af en toe waargenomen in moerassige gebieden. RL: niet bedreigd.

België

Vrij zeldzaam, maar wijdverbreid in het hele land. Toegenomen en lokaal vrij algemeen. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Van West-Europa, inclusief de Britse eilanden, via de gematigde zone tot in het Wolgagebied en tot de Oeral. Naar het zuiden via Noord-Italië tot de Balkan en het noordelijk deel van Klein-Azië. Naar het noorden tot bij de poolcirkel (Zweden, Finland).

Habitat

Moerassen, natte heiden, vochtige graslanden, rivieroevers en duinmeertjes; ook bossen.

Bossen

Duinen

Graslanden

Moerassen

Natte heiden

Rivieroevers

Waardplanten

(Korst)mossen en algen op loofbomen en struiken.

Gewoon korstmos

Benaming

  • Engelse naam Round-winged Muslin
  • Duitse naam Rundflügel-Flechtenbärchen
  • Franse naam la Nudarie vieille
  • Oud Nederlandse naam moerasmosbeer
  • Synoniemen Comacla senex
    Nudaria senex
    Thumata senex

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
De aanduiding beertje heeft deze soort gemeen met de kleinere soorten uit de familie van de beervlinders (Arctiidae). De naam beervlinders heeft deze familie te danken aan het uiterlijk van de rupsen die dicht behaard zijn en daardoor aan een beer doen denken. De vorm van de voorvleugels van het rondvleugelbeertje wordt omschreven als breed, afgerond en enigszins doorschijnend. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Thumatha: thumatha is waarschijnlijk helemaal zonder betekenis; Walker geeft geen uitleg.senex: senex is oud, op leeftijd; mogelijk naar de dunne laag schubben op de vleugels die een kalende oude man suggereren. Spuler wijst op de grijze kleur van de vleugels, die ook in verband gebracht kan worden met een grijsaard. Hübner beschreef deze soort aanvankelijk als een Noctua, later pas werd het een beervlinder.

Auteursnaam en jaartal
(Hübner, 1808)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden