Sint-jacobsvlinder

Tyria jacobaeae

Vliegtijd & gedrag

Begin april-half augustus in één generatie. De periode waarin de vlinders uitkomen is vrij lang, zodat vlinders en rupsen tegelijkertijd kunnen voorkomen. De vlinders vliegen overdag en zijn gemakkelijk te verstoren. Ze komen ´s nachts op licht.

Sint-jacobsvlinder

Verspreiding in Nederland

Sint-jacobsvlinder

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: juli-september. De opvallende oranjegeel met zwarte (zebra)rupsen zitten overdag open en bloot op de waardplant. Ze eten vooral de bladeren en de bloemen; als er erg veel rupsen bij elkaar zitten, laten ze slechts een kale stengel over. De soort overwintert als pop in een losse cocon in de grond.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 17-23 mm. Een opvallende verschijning door de zwarte voorvleugel met twee rode stippen langs de achterrand en een rode streep langs zowel de voorrand als de binnenrand. De achtervleugel is rood met zwarte randen.

Kenmerken rups

Tot 30 mm; lichaam helder oranje geel met opvallende zwarte dwarsbanden; beharing kort, zwart en onopvallend; kop glimmend zwart.

Gelijkende soorten vlinder

Door de rood met zwarte tekening en door de op elkaar lijkende Nederlandse namen, wordt deze soort door beginnende vlinderaars wel verward met de sint-jansvlinder (Zygaena filipendulae); deze soort is eveneens overdag actief en vrij algemeen, maar heeft een ander vleugelpatroon.

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Zeer algemeen. Komt verspreid over het hele land voor. RL: niet bedreigd.

België

Algemeen in het hele land. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Van het Iberisch schiereiland via Europa inclusief de Britse eilanden en het zuiden van Scandinavië naar het oosten tot Siberië en het Altajgebergte. In het zuiden via het Middellandse Zeegebied tot Klein-Azië. Ook in Noord-Amerika en Australië. Daar werd T. jacobaeae op proef ingezet voor de bestrijding van de gevreesde weideplant jacobskruiskruid (Senecio jacobaea) (Heath & Emmet 1979).

Habitat

Vooral duinen en heiden; ook andere open plaatsen zoals bosranden, moerasachtige gebieden en tuinen.

Bosranden

Duinen

Heiden

Moerassen

Tuinen

Waardplanten

Jakobskruiskruid en andere soorten kruiskruid zoals duinkruiskruid.

Jakobskruiskruid

Kruiskruid

Benaming

  • Engelse naam The Cinnabar
  • Duitse naam Blutbär
    Jakobskrautbär
  • Franse naam la Goutte de sang
    l’Écaille du sénéçon
  • Oud Nederlandse naam jacobskruiskruidvlinder
    jacobsvlinder
    zebrarups
  • Synoniemen Hipocrita jacobaeae
    Euchelia jacobaeae
    Callimorpha jacobaeae
    Tyria jacobaea

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
Sint-jacobsvlinder is een reeds lang bestaande naam.De waardplant van deze soort is kruiskruid en dan vooral jakobskruiskruid. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Tyria: Turios is een Griekse schrijfwijze van ‘uit Tyre’ en Tyre was beroemd door zijn prachtige purperen kleurstof.jacobaeae: Senecio jacobaea is jacobskruiskruid, de voedselplant van deze soort. Linnaeus noemde deze plant Jacobaea senecionis.

Auteursnaam en jaartal
(Linnaeus, 1758)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden