Verdwenen

Wit weeskind

Catephia alchymista

Vliegtijd & gedrag

Eind april-half juli in één generatie. De vlinders komen zowel op licht als op smeer en rusten overdag op een boomstam.

Wit weeskind

Verspreiding in Nederland

Wit weeskind

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: juni-augustus. De rups heeft een sterke voorkeur voor jonge uitlopers van de waardplant. De soort overwintert als pop in een cocon op de grond.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 19-21 mm. De voorvleugel van deze spinneruil is aan de basis relatief breed en heeft een antracietgrijze tot zwartachtige grondkleur. Door het patroon van onregelmatige zwarte dwarslijnen en zwartomrande bruinachtige vlekken, die vaak een witachtige afzetting hebben heeft deze spinneruil een enigszins ruw uiterlijk. De witte afzetting is met name duidelijk zichtbaar aan de achterrand van de niervlek. De lichte golflijn is duidelijk zichtbaar en heeft een opvallende lichtbruine afzetting aan de buitenzijde, vooral nabij de binnenrandhoek. Kenmerkend voor deze spinneruil is de deels witte achtervleugel met de donkerbruine zoom. Ook de franje van de achtervleugel is gedeeltelijk wit gekleurd.

Gelijkende soorten vlinder

Zie het windeweeskind (Aedia leucomelas).

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Zeldzaam. Werd vroeger vooral waargenomen in de zuidelijke provincies. na een tijd van afwezigheid was er in 1999 weer een waarneming in Gelderland. Vanaf 2016 jaarlijks waarnemingen, waarbij in 2020 meer dan tien waargenomen exemplaren in de zuidelijke helft van het land en tegenwoordig in waarnemingen in heel zuidoost Nederland

België

Zeer zeldzaam. In Vlaanderen één recente waarneming (Zottegem, 2006). In Wallonië zeer lokaal in de provincies Namen en Luxemburg; achteruitgegaan. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Van Libië tot de Atlantische Oceaan in Marokko en via het Iberisch schiereiland en Zuid-Europa tot Zuid-Engeland. In Midden-Europa noordelijk tot Sleeswijk-Holstein, de Oostzee en de Baltische staten. Naar het oosten tot de Kaukasus en Voor-Azië. Komt ook in Israël voor.

Habitat

Bossen en struwelen.

Bossen

Struwelen

Waardplanten

Eik; mogelijk ook iep.

Eik

Iep

Benaming

  • Engelse naam The Alchymist
  • Duitse naam Weisses Ordensband
  • Franse naam l’Alchimiste

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
Zie voor een uitgebreide toelichting op de Nederlandse naam de uitleg bij het rood weeskind.Meer over Nederlandse namen Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Catephia: katepheia is de ogen neerslaan om daarmee verslagenheid, spijt of schaamte uit te drukken, naar het zwart/wit patroon op de (onder?-)vleugel; deze kleuren horen traditioneel bij rouw.alchymista: alchymista is een latijnse vorm van het Arabische al-kimia, een alchemist die vanouds een zwart kleed droeg, net als deze vlinder.

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden