Ernstig bedreigd

Zwarte-l-vlinder

Arctornis l-nigrum

Vliegtijd & gedrag

Half mei-eind juli in één generatie. De vlinders komen op licht, vooral de mannetjes. Gevangen vlinders vliegen nadat ze weer zijn losgelaten altijd naar de boomtoppen, wat er op lijkt te duiden dat ze daar gewoonlijk rusten.

Zwarte-l-vlinder

Verspreiding in Nederland

Zwarte-l-vlinder

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: augustus-mei. De soort overwintert als jonge rups en verpopt zich in een cocon tussen de bladeren van de waardplant.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 21-27 mm. De vleugels zijn na het uitkomen eerst groenachtig wit maar vervagen al snel naar glanzend zijdeachtig wit. De kenmerkende dunne L-vormige middenvlek is meestal zeer duidelijk, maar kan bij afgevlogen exemplaren vaag zijn. Kenmerkend is ook de tamelijk brede voorvleugel met een zijdeachtige glans en de duidelijke kromming in de voorrand vlak bij de vleugelpunt. De antennen van het mannetje zijn oranjebruin geveerd.

Kenmerken rups

Tot 45 mm; lichaam roodachtig bruin, zwartachtig op de rug, overdekt met borsteltjes van roodachtig bruine en witte haren, die op kleine wratjes staan ingeplant; kop zwart.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de satijnvlinder (Leucoma salicis), de moerasspinner (Laelia coenosa), de donsvlinder (Euproctis similis) en de bastaardsatijnvlinder (Euproctis chrysorrhoea).

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Zeer zeldzaam. Wordt alleen in de oostelijke helft van het land af en toe waargenomen. RL: ernstig bedreigd.

België

Zeer zeldzaam in Vlaanderen. Slechts twee recente waarnemingen uit Vlaams-Brabant (Tervuren & Overijse), in de buurt van historische vindplaatsen. In Wallonië zeldzaam in Namen en Luxemburg, zeer zeldzaam in de andere provincies. De soort staat als Bedreigd op de Rode Lijst van Vlaanderen (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Van het noorden van het Iberisch schiereiland via West- en Midden-Europa naar het oosten via de gematigde zone tot Oost-Azië. In het zuiden via het noordelijke Middellandse Zeegebied tot de Zwarte Zee, inclusief Italë en de Balkan. Naar het noorden tot Zuid-Zweden en Zuid-Finland.

Habitat

Bosachtige gebieden.

Bosachtige gebieden

Waardplanten

Vooral wilg en populier. Ook eik.

Eik

Populier

Wilg

Benaming

  • Engelse naam Black V.Moth
  • Duitse naam Schwarzes L
  • Franse naam le L noir
    le V noir
  • Oud Nederlandse naam l-vlinder

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
De zwarte-l-vlinder is helemaal wit en heeft alleen een klein zwart streepje in de vorm van een L op de vleugel. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Arctornis: arktos is een beer, ook het sterrebeeld Ursa major, Grote Beer en dus ook het noorden en ornis is een vogel; mogelijk van de ijsbeer die wit is en van een vogel omdat die, net als de vlinder, vleugels heeft.l-nigrum: niger is zwart; naar het teken op de voorvleugel. Het teken lijkt meer op een v dan op een l, maar Müller had ongetwijfeld de Griekse hoofdletter (een omgekeerde V) in gedachten. Auteurs hebben dit niet begrepen en wijzigingen werden voorgesteld als V-nigrum (Fabricius, 1775) en vau-nigra (Stephems, 1828).

Auteursnaam en jaartal
(Müller, 1764)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden