Bedreigd

Bosbesdwergspanner

Pasiphila debiliata

Vliegtijd & gedrag

Begin juni-begin augustus. De vlinders vliegen vanaf de schemering rond de waardplant en komen op licht.

Bosbesdwergspanner

Verspreiding in Nederland

Bosbesdwergspanner

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: eind april-begin juni. De rupsen leven in een spinsel van samengesponnen bladeren, dat vaak opvalt door de daarin opgehoopte uitwerpselen. De soort overwintert als ei op de waardplant.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 9-11 mm. De tamelijk ronde voorvleugel heeft een bleke grijsachtig groene grondkleur en is zwakker getekend dan bij andere Pasiphila-soorten. In de loop van de vliegtijd vervaagt de groene kleur naar licht grijsachtig bruin. De centrale dwarslijnen op de voorvleugel bestaan uit twee rijen zwarte vlekjes en daartussen bevindt zich een driehoekige middenstip. De achtervleugel is witachtig grijs. Het achterlijf heeft, net als bij groene dwergspanner (P. rectangulata), een zwart bandje en een rij zwarte stippen.

Kenmerken rups

Tot 15 mm; lichaam groen met een donkergroene middenstreep over de rug; kop donkerbruin.

Gelijkende soorten vlinder

De groene dwergspanner (P. rectangulata) is donkerder groen met ononderbroken zwarte dwarslijnen. De sleedoorndwergspanner (P. chloerata) heeft een zalmroze bandje op het achterlijf.

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Vrij zeldzaam. Komt vooral voor op de zandgronden in het binnenland. RL: bedreigd.

België

In Vlaanderen zeldzaam in de Kempen; daarbuiten nagenoeg ontbrekend. In Wallonië zeldzaam, maar wijdverbreid ten zuiden van Samber en Maas. De soort staat als Bedreigd op de Rode Lijst van Vlaanderen (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Van de Britse eilanden en West-Europa via Rusland tot de Oeral; in het noorden tot de 65e breedtegraad, in het zuiden tot de zuidrand van de Alpen en de noordelijke Balkan.

Habitat

Vochtige bossen, hoogvenen en heiden.

Heiden

Hoogveen

Vochtige loofbossen

Waardplanten

Blauwe bosbes en rijsbes.

Bosbes

Benaming

  • Engelse naam Bilberry Pug
  • Duitse naam Heidelbeer-Blütenspanner
  • Franse naam l’Eupithécie de la myrtille
  • Synoniemen Chloroclystis debiliata
    Calliclystis debiliata
    Eupithecia debiliata
    Rhinoprora debiliata

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
Alle soorten uit het Genus Eupithecia plus nog een aantal andere kleine spanners zijn samengebracht onder de groepsnaam dwergspanner.Bosbes is de belangrijkste waardplant van deze dwergspanner. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Debiliata: debilis is zacht gemaakt, zacht geworden, vanwege de bleekgroene kleur die snel vervaagd tot grijsachtig wit.

Auteursnaam en jaartal
(Hübner, 1817)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden