Vliegtijd & gedrag
Half mei-begin augustus in één generatie. De vlinders vliegen vanaf de schemering en bezoeken bloemen van onder andere kruiskruid; ze komen op licht en op smeer.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
Rups: september-maart. De rups foerageert ´s nachts en verbergt zich overdag in het zand. De soort overwintert als volgroeide rups diep in de grond in een cocon, waarin vervolgens in april de verpopping plaatsvindt.
Herkenning
Kenmerken vlinder
Voorvleugellengte: 14-18 mm. De grondkleur van de voorvleugel is meestal zandkleurig; soms crèmekleurig of grijsachtig. De vleugeltekening is bescheiden en bestaat uit fijne lijnen, uilvlekken en pijlvlekken.
Kenmerken rups
Tot 40 mm; lichaam bleek okerkleurig bruin of matgroen met grijsachtige lengtestrepen en vlekjes en opvallende zwarte spiracula; kop en nekschild lichtbruin.
Gelijkende soorten vlinder
Zie de variabele worteluil (Euxoa cursoria), de bonte worteluil (A. vestigialis) en de variabele silene-uil (Hadena perplexa).
Gelijkende soorten rups
Zwartvlakworteluil (Euxoa obelisca), graanworteluil (Euxoa tritici), rookkleurige worteluil (Euxoa nigricans), variabele worteluil (Euxoa cursoria), witvlekworteluil (Euxoa lidia), grijze worteluil (Agrotis cinerea), bonte worteluil (Agrotis vestigialis), puta-uil (Agrotis puta), gewone velduil (Agrotis segetum), grote worteluil (Agrotis ipsilon), geoogde worteluil (Agrotis clavis) en gewone worteluil (Agrotis exclamationis).Let op: de rupsen van de Euxoa- en de Agrotis-soorten zijn erg moeilijk uit elkaar te houden.N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).
Foto's
Vlinder
Verspreiding
Zeldzaamheid
Vrij zeldzaam. Komt lokaal voor in de duinen; wordt heel af en toe waargenomen in het binnenland. RL: kwetsbaar.
België
Vrij zeldzaam; lokaal talrijk in de duinen. Ontbreekt in de rest van het land. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Bijna in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).
Mondiaal
Komt voor in de kuststrook van Noordwest-Afrika, Portugal, Spanje, Frankrijk, heel West-Europa, langs de zuidkust van de Oostzee tot aan Finland, Zuid-Zweden en Zuid-Noorwegen. Binnen dit gebied ook landinwaarts langs (grotere) rivieren en in waterrijke gebieden. Ontbreekt in Noord-Schotland, Noord-Ierland en langs de Europese Middellandse Zee-kust.
 1, Guust de Vries.webp "23260009 zacht loogkruid (Salsola tragus) 1, Guust de Vries.JPG")
 2, Guust de Vries-scaled.webp "91310040 gewone zoutmelde (Atriplex portulacoides) 2, Guust de Vries.JPG")
, Guust de Vries.webp "23330025 gewoon varkensgras (Polygonum aviculare), Guust de Vries.JPG")
 1, Guust de Vries.webp "23230097 zeeraket (Cakile maritima) 1, Guust de Vries.JPG")
