Gele kustspanner

Aspitates ochrearia

Vliegtijd & gedrag

Eind april-eind augustus in één, soms twee generaties. De vlinders worden overdag vaak opgejaagd vanuit de bodemvegetatie en kunnen bij warm weer ook vliegend worden waargenomen. Na het invallen van de duisternis zijn ze rustend op stengels te vinden. Ze komen op licht, meestal in kleine aantallen.

Gele kustspanner

Verspreiding in Nederland

Gele kustspanner

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: september-juli. De rups overwintert op de waardplant of op andere planten in de grasvegetatie.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 12-16 mm. Heeft op de enigszins afgeronde gelige voorvleugel twee bruine, vaak gegolfde dwarslijnen. De grijze lijn op de wittige achtervleugel is eveneens gegolfd. Het vrouwtje is minder geel dan het mannetje, soms bijna bruinwit, en heeft ongeveerde antennen. De achterrand van de voorvleugel is soms geblokt, vooral bij het vrouwtje. De grootte kan enigszins variëren.

Gelijkende soorten vlinder

Lijkt op de zeldzame strogele spanner (A. gilvaria) en op de roodstreepspanner (Rhodometra sacraria), die beide een puntigere voorvleugel hebben met daarop geen twee dwarslijnen maar één schuine streep.

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Vrij algemeen. Een echte kustsoort die vrijwel uitsluitend voorkomt in Zeeland en in het zuidwesten van Zuid-Holland; de soort wordt echter de laatste jaren ook steeds vaker langs de kust van Noord-Holland gezien en ook op Texel, Vlieland, Terschelling en Ameland is de soort tegenwoordig al aangetroffen.  RL: niet bedreigd.

België

Vrij algemeen in de kuststreek en het Antwerpse havengebied. Daarbuiten slechts enkele waarnemingen van zwervers. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Verbreid in de kustzones van Noordwest-Afrika en in het gehele kustgebied van Europa, inclusief de Zwarte Zee en de Middellandse Zee. Ook op Corsica, Sardinië en Sicilië, maar niet bekend van Kreta. Ontbreekt in Ierland, Noordwest-Engeland en de landen rond de Oostzee. Oostelijk tot in Midden-Azië. Soms ook landinwaarts.

Habitat

Duinen en andere plaatsen langs de kust met zand en schrale begroeiing, zoals bijvoorbeeld industrieterreinen; ook schorren, kwelders en slikken.

Duinen

Industriegebieden

Kwelders/schorren/slikken

Waardplanten

Hertshoornweegbree, klaversoorten en andere kruidachtige planten.

Weegbree

Benaming

  • Engelse naam Yellow Belle
  • Duitse naam Wiesen-Staubeule
  • Franse naam l’Aspilate ochracée
  • Synoniemen Aspilates ochrearia
    Semiaspilates ochrearia

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
Deze spanner is bij ons een soort die voorkomt in de directe omgeving van de noordzeekust. De grondkleur van deze soort is geel hoewel ook bruinere exemplaren voorkomen. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Aspitates: aspitates werd later door Treitschke gecorrigeerd naar Aspilates, maar volgens de I.C.Z.N.-regels moet de eerste spelling gehandhaafd blijven. Aspilates is een kostbare Arabische steen waar Plinius melding van maakt.ochrearia: ochra is oker, een soort gele aarde, naar de grondkleur van de vlinder.

Auteursnaam en jaartal
(Rossi, 1794)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden