Vliegtijd & gedrag
Half juni-begin september in één, soms twee generaties; de tweede generatie is partieel. De vlinders kunnen overdag van de waardplant of de nabijheid daarvan worden opgejaagd. Ze worden na het invallen van de duisternis actief en komen in kleine aantallen op licht.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
Rups: juli-mei. De soort overwintert als jonge rups verscholen tussen de takken van de waardplant en verpopt zich in de strooisellaag.
Herkenning
Kenmerken vlinder
Voorvleugellengte: 14-19 mm. De blauwachtig groene kleur (vaak verblekend naar grijsachtig wit) en de sterk getande donkergroene of zwartachtige centrale dwarslijnen op de voorvleugel zijn kenmerkend. De ondersoort pruinata is vrij egaal groen met soms (donker)groene dwarslijnen en een lichte onderzijde van de vleugels. De ondersoort atropunctaria is wat bonter, gewoonlijk levendiger groen (soms grijs) met zwarte dwarslijnen of spikkels.
Kenmerken rups
Tot 26 mm; lichaam groen met een donkergroene middenstreep over de rug en aan weerszijden daarvan een witte lengtestreep; onder de spiracula een brede roze-achtig witte lengtestreep; kop zeer sterk ingesneden, waardoor twee kegelvormige punten worden gevormd; op het eerste lichaamssegment twee identieke punten, maar dan met rode uiteinden.
Foto's
Rups
Vlinder
Verspreiding
Zeldzaamheid
Zeldzaam. Een soort die slechts af en toe wordt waargenomen; er komen relatief veel waarnemingen van Terschelling. Nederland bevindt zich in een overgangsgebied tussen twee ondersoorten. Globaal kan gezegd worden dat de ondersoort pruinata boven de grote rivieren voorkomt en de ondersoort atropunctaria daaronder; er zijn echter gebieden waar ze allebei door elkaar voorkomen. RL: ernstig bedreigd.
België
Zeer zeldzaam in Vlaanderen. Nagenoeg beperkt tot de Antwerpse en Limburgse Kempen. In Wallonië zeldzaam en wijdverbreid ten zuiden van Samber en Maas. De soort staat als Bedreigd op de Rode Lijst van Vlaanderen (Veraghtert et al. 2023).
Mondiaal
Van Spanje en Frankrijk via de Britse eilanden tot Zuid-Scandinavië. Van Midden-Europa via de Baltische staten, Wit-Rusland en de Oekraïne tot zuidelijk Europees Rusland. Meer naar het oosten ssp. virellata (Krulikovski 1910) via de Zuid-Oeral tot Kazachstan, waar P. simplex (Viidalepp 1996) pruinata gaat vervangen. In het zuiden: de Zuidoost-Europese landen en Italië, de Balkan tot Klein-Azië en Armenië. Hier komt in enige gebieden pruinata samen voor met de nabije verwant P. coronillaria.