Vliegtijd & gedrag
Half juli-eind september in één generatie. De vlinders vliegen vlak boven de waardplant en rusten aan de onderkant van de grote bladeren. Ze komen op licht, maar worden zelden ver van de waardplant aangetroffen.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
Rups: april-juli. De rups leeft eerst in de stengel van de waardplant en daarna ook in de wortels. De verpopping vindt plaats in de grond tussen de wortels of daar dichtbij. De soort overwintert als ei op de overblijfselen van de waardplant.
Herkenning
Kenmerken vlinder
Voorvleugellengte: 19-23 mm. De dofbruine voorvleugel van deze uil heeft een scherpe hoekige vleugelpunt. De tekening komt globaal overeen met die van de aardappelstengelboorder (H. micacea), maar de centrale dwarslijnen steken minder duidelijk af. De buitenste dwarslijn loopt vanaf de binnenrand van de vleugel in een grotendeels rechte lijn schuin naar de voorrand en buigt vlak daarvoor via een geleidelijk bocht terug in de richting van de vleugelwortel. De donkere wigvormige vlek langs de voorrand van het zoomveld lijkt ruwweg in het verlengde te liggen van het rechte deel van de buitenste dwarslijn. Het middenveld is voor het grootste deel donkerder van kleur dan de rest van de vleugel. In de onregelmatige golflijn, die de donkere achterrand van het lichtere deel van de vleugelzoom afgrenst, is halverwege een W zichtbaar. Het gedrag van deze uil wordt wel met dat van een muis geassocieerd; de manier waarop de vlinder bij verstoring snel wegrent om dekking te zoeken doet daar soms aan denken.
Gelijkende soorten vlinder
Zie de aardappelstengelboorder (H. micacea).
Foto's
Rups
Vlinder
Verspreiding
Zeldzaamheid
Zeldzaam. Komt lokaal voor ten zuiden van de lijn Alkmaar-Nijmegen; slechts enkele waarnemingen daarbuiten. RL: gevoelig.
België
Zeer zeldzaam. Recent slechts van één vindplaats bij Antwerpen bekend. Kwam vroeger ook voor in Oost-Vlaanderen en het zuiden van het land, maar daar recent niet meer waargenomen. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Bijna in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).
Mondiaal
In Europa vooral in de centrale landen. Naar het noorden tot Noord-Engeland, Denemarken, Zuid-Zweden, Zuid-Finland en Estland. Naar het zuiden zeer lokaal verspreid tot Zuid-Engeland, België, Noord- en Oost-Frankrijk, Midden- en Zuid-Italië, Montenegro en Bulgarije. Naar het oosten alleen bekend van de Zwarte Zeekust, van Kaukasus, van Altaj en van de Koerilen.
 2, Guust de Vries.webp "05640022 groot hoefblad (Petasites hybridus) 2, Guust de Vries.JPG")
