Grote nachtpauwoog

Saturnia pyri

Vliegtijd & gedrag

Half april-begin juli in één generatie. De vlinders komen op licht; vooral de mannetjes zijn ´s nachts vliegend rond straatlantaarns en andere lichtbronnen aan te treffen en doen vanwege hun fladderende vlucht en grote afmetingen vaak denken aan een vleermuis. De vlinders hebben geen roltong en kunnen dus geen voedsel opnemen. Overdag rusten ze in de struiken of op een muur.

Grote nachtpauwoog

Verspreiding in Nederland

Grote nachtpauwoog

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: juni-augustus. De soort overwintert als pop in een stevige papierachtige cocon in de vorm van een urn, meestal onderaan de stam van de waardplant. De eieren worden in kleine groepjes afgezet op een tak van de waardplant.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 52-73 mm. De grote nachtpauwoog is één van de grootste nachtvlinders van Europa. Hij lijkt veel op de algemeen voorkomende nachtpauwoog (S. pavonia), maar heeft een donkerder uiterlijk. Kenmerkend is het brede donkere grauwbruine zoomveld dat afsteekt tegen de buitenste lichte rand. De zigzaggende dubbele buitenste dwarslijn vormt in de vleugelpunt van de voorvleugel een kenmerkende schuine W. Het mannetje heeft sterk geveerde antennen.

Kenmerken rups

Tot 120 mm; lichaam helder geelachtig groen met bosjes zwarte borstelharen, die op de rug en flanken op wratten met hemelblauw geknopte uiteinden staan ingeplant; onder de spiracula loopt een witachtige lengtestreep; poten en anaalschild op segment dertien bruin; kop groen met een zwarte V-vormige tekening. De jonge rupsjes zijn zwart met rode wratten.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de nachtpauwoog (S. pavonia).

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Zeer zeldzaam. Een trekvlinder die slechts heel af en toe in het land wordt waargenomen. Het is onduidelijk of het gaat om zwervende exemplaren (waarschijnlijk uit de Balkan), verplaatste dieren of ontsnapte vlinders uit een kweek.

België

Zeer zeldzaam. Enkele oude meldingen uit Oost-Vlaanderen en Luxemburg.Zowel voor Nederland als voor België geldt dat het onduidelijk is of het gaat om zwervende exemplaren, verplaatste dieren of ontsnapte vlinders uit een kweek.

Mondiaal

Van Noord-Afrika en het Iberisch Schiereiland via heel Zuid-Europa naar het oosten tot Iran.

Habitat

Boomgaarden, parken, struwelen en andere bosachtige gebieden; heeft een voorkeur voor warme gebieden.

Boomgaarden

Bosachtige gebieden

Parken

Struwelen

Waardplanten

Diverse loofbomen en struiken, waaronder walnoot, appel, pruim, tamme kastanje, beuk, hazelaar en sleedoorn.

Appel

Beuk

Hazelaar

Sleedoorn

Tamme kastanje

Walnoot

Benaming

  • Engelse naam Great Peacock Moth
  • Franse naam le Grand paon de nuit

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
Deze soort is groter dan de  nachtpauwoog. Voor verdere toelichting zie bij Saturnia pavonia. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Saturnia: Saturnus, Saturn was de oudste van de Romeinse goden en de namen Saturnius en Saturnia werden als titels meegegeven aan zijn zonen en dochters. Zowel Juno als Vesta was zo’n Saturnia; hier wordt de eerste bedoeld omdat de pauw via haar geheiligd was.pyri: Pyri is het plantengeslacht peer, de voedselplant van de rups.

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden