Koekoeksbloemspanner

Perizoma affinitata

Vliegtijd & gedrag

Begin mei-begin september in twee generaties. De vlinders vliegen vanaf de schemering vaak in de buurt van de waardplant en komen soms op licht. Overdag kunnen ze van de waardplant opgejaagd worden.

Koekoeksbloemspanner

Verspreiding in Nederland

Koekoeksbloemspanner

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: juni-september. De rups leeft gedurende zijn hele ontwikkeling in een rijpende vrucht van de waardplant. De soort overwintert als pop in de grond.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 12-15 mm. Op de donkere grijsbruine voorvleugel bevindt zich, net buiten het midden, een smalle witte dwarsband met een fijne donkere centrale lijn. De binnenrand van deze band heeft in het midden een ronde inkeping en soms nog een kleinere tweede inkeping. Dichter naar de vleugelwortel toe bevindt zich nog een vage lichte dwarsband. De achtervleugel heeft een lichte middenband.

Gelijkende soorten vlinder

De hennepnetelspanner (P. alchemillata) is kleiner en heeft altijd een dubbele, scherpere inkeping in de witachtige dwarsband; bovendien heeft de achtervleugel slechts een vage middenband.

Gelijkende soorten rups

De rupsen van de Perizoma-soorten lijken op elkaar. De waardplant kan behulpzaam zijn bij de determinatie.N.B.: vergelijk ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen en het habitat.

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Zeldzaam. Komt verspreid over het land op enkele locaties voor. RL: niet bedreigd.

België

In Vlaanderen zeldzaam, met bolwerken in de Vlaamse Ardennen, het Pajottenland en Oost-Brabant. Lokaal in Antwerpen. Elders zeer zeldzaam. In Wallonië zeldzaam en recent gemeld uit Luik, Luxemburg en Namen. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Bijna in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Van de Middellandse Zee via Midden-Europa tot West-Rusland en van het Iberisch Schiereiland via Frankrijk, de Benelux en de Britse eilanden tot Noord-Scandinavië; in het zuiden tot Hongarije en vroeger Joegoslavië.

Habitat

Vooral open bossen, struwelen en wegbermen.

Bossen

Struwelen

Wegbermen

Waardplanten

Dagkoekoeksbloem en andere silenesoorten.

Silene

Benaming

  • Engelse naam Rivulet
  • Duitse naam Dunkler Lichtnelken-Kapselspanner
  • Franse naam la Périzoma contrastée
  • Synoniemen Larentia affinitata
    Cidaria affinitata

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
Dagkoekoeksbloem en andere silenesoorten zijn de waardplanten van deze spannersoort. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Perizoma: perizoma is een gordel, peri is rond en soma is het lichaam. Vanwege de gelijkenis met een gordel of met gordels die de lijnen op de vleugels vormen als deze opgevouwen zijn.affinitata: affinitatus is in relatie met. Gedoeld wordt op P. alchemillata waarvan deze soort in 1831 werd afgescheiden.

Auteursnaam en jaartal
(Stephens, 1831)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden