Ligusterstipspanner

Scopula imitaria

Vliegtijd & gedrag

Begin juni-half september in twee generaties. De vlinders kunnen overdag rustend worden waargenomen. Ze komen in kleine aantallen op licht.

Ligusterstipspanner

Verspreiding in Nederland

Ligusterstipspanner

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: juli-mei. De soort overwintert als rups op de waardplant, maar eet tijdens milde dagen in de winter gewoon door; verpopt zich in de strooisellaag.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 13-15 mm. Een goed herkenbare vaalgele spanner met een fijne donkere binnenste- en buitenste dwarslijn en franjelijn, en een dikke middelste dwarslijn met meestal een donkere schaduw aan de buitenzijde. Dit geldt voor zowel de voor- als achtervleugel; alleen de binnenste dwarslijn ontbreekt op de achtervleugel. De middelste dwarslijn loopt licht gebogen en enigszins schuin in de richting van het vleugeluiteinde over de voorvleugel. Op alle vleugels bevindt zich een zwarte middenstip. De achtervleugel heeft halverwege de achterrand een duidelijke punt; voor de voorvleugel geldt dit in mindere mate. De voorvleugel heeft bovendien een scherpe vleugelpunt.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de lieveling (Timandra comae).Bekijk de gedetailleerde verschillen met illustraties tussen beide soorten.

Gelijkende soorten rups

Zwartstipspanner (Scopula nigropunctata), prachtstipspanner (Scopula marginepunctata), witroze stipspanner (Scopula emutaria), bosspanner (Scopula immutata), roomkleurige stipspanner (Scopula floslactata),crème stipspanner (Scopula ternata) en vals witje (Siona lineata). N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Vrij zeldzaam. Komt vooral voor langs de hele westkust van Zeeuws-Vlaanderen tot Texel; wordt ook waargenomen in Zuid-Limburg en op enkele plekken in het midden van het land. RL: niet bedreigd.

België

Vrij zeldzaam in het hele land. Komt in Vlaanderen wijdverbreid voor in lage aantallen; sterk toegenomen. In Wallonië zeldzaam. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Van Noord-Afrika tot het zuiden van Midden-Europa; in het westen tot de Britse eilanden, in het zuiden: Spanje, de westelijke eilanden van de Middellandse Zee, Italië, de Balkan en Klein-Azië. De oostgrens is nog onduidelijk.

Habitat

Open plekken in de duinen, struwelen en loofbossen.

Duinen

Loofbossen

Struwelen

Waardplanten

Vooral wilde liguster, maar ook haagliguster.

Liguster

Benaming

  • Engelse naam Small Blood-vein
  • Duitse naam Rötlichgelber Kleinspanner
  • Franse naam la Fausse-Timandre
  • Synoniemen Acidalia imitaria

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
De stipspanners hebben een meer of minder duidelijke middenstip op voor- en ook vaak op achtervleugels. Nagenoeg alle Scopula’s en Idaea’s zijn stipspanners. De enige waardplant van deze stipspanner is liguster. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Scopula: scopula is een kleine borstel. Bedoeld wordt een uitschuifbaar schubbenborsteltje op het scheenbeen van een aantal mannetjes van dit genus.imitaria: imitor is nadoen of namaken. Waarschijnlijk vanwege de gelijkenis met T. comae. Macleod veronderselt dat het slaat op de eigenschap van de rups om zich dood te houden. Dat is leuk gevonden maar Hübner keek alleen naar imago’s en nooit naar rupsen.

Auteursnaam en jaartal
(Hübner, 1799)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden