Vliegtijd & gedrag
Begin mei-half augustus in één generatie; heel soms een partiële tweede generatie. De vlinders zijn ´s nachts actief en komen op licht en op smeer.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
Rups: juni-september. De rups rust overdag tussen strak tegen elkaar gesponnen bladeren en foerageert ´s nachts. De soort overwintert als pop in een losse cocon tussen de bladeren van de waardplant en valt hiermee in de herfst op de grond.
Herkenning
Kenmerken vlinder
Voorvleugellengte: 16-20 mm. Het in het middenveld van de voorvleugel gelegen duidelijke witte, fijn geëtste getal ‘80’ is kenmerkend. De relatief dunne centrale dubbele dwarslijnen krommen beide min of meer om de ‘80’ heen en komen dan, richting de vleugelwortel afbuigend, evenwijdig aan elkaar bij de voorrand uit. Vanuit de vleugelpunt loopt een opvallend streepje het zoomveld in. De kleur van de voorvleugel varieert van licht- tot donkerbruin en heeft vaak een purperachtige glans.
Kenmerken rups
Tot 37 mm; lichaam bleekgeel met groenachtig grijze zweem; over de spiracula een heldergele lengtestreep; nekschild op segment een glimmend lichtgrijs; segment een, twee, drie en elf met zwarte vlekjes aan weerszijden; kop geelachtig bruin met zwarte tekening op de voorzijde.
Gelijkende soorten vlinder
De orvlinder (T. or) heeft slechts een vage vlek op de plek van de '80' en heeft tussen deze vlek en de vleugelwortel gewoonlijk drie of vier donkere gegolfde dwarslijnen, die meer gegolfd, meestal wat dikker en groter in aantal zijn. Zie ook de eiken-orvlinder (Cymatophorina diluta) en de krakeling (Diloba caeruleocephala).Bekijk de gedetailleerde verschillen met illustraties tussen de Tethea- en Cymatophorina-soorten.
Gelijkende soorten rups
Orvlinder (Tethea or), gele uil (Enargia paleacea) en tandjesuil (Sideridis turbida). N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).
Foto's
Rups
Vlinder
Museum
Verspreiding
Zeldzaamheid
Algemeen. Komt verspreid over het hele land voor. RL: gevoelig.
België
Vrij algemeen in het hele land. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).
Mondiaal
Heel Europa met uitzondering van Noord-Scandivavië, Noord-Engeland en Ierland. Zuidelijk tot Klein-Azië en tot de Kaukasus, naar het oosten via Rusland tot Japan.
 2, Guust de Vries.webp "23090066 ratelpopulier (Populus tremula) 2, Guust de Vries.JPG")
