Kwetsbaar

Prachtstipspanner

Scopula marginepunctata

Vliegtijd & gedrag

Half mei-begin september in twee generaties. De vlinders komen op licht.

Prachtstipspanner

Verspreiding in Nederland

Prachtstipspanner

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: augustus-mei en juli. De rups overwintert en verpopt zich in losse aarde.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 12-15 mm. Heeft een karakteristiek patroon van zwartachtige lijnen, stippen en een variabele spikkeling op de roomkleurige voor- en achtervleugel. Op elke vleugel bevindt zich een zwarte middenstip. De franjelijn langs de achterrand van de vleugel bestaat uit kleine donkere streepjes. Zowel de kleur als de tekening zijn variabel.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de paardenbloemspanner (Idaea seriata).Bekijk de gedetailleerde verschillen met illustraties tussen zeven Scopula- en drie Idaea-soorten.

Gelijkende soorten rups

Zwartstipspanner (Scopula nigropunctata), ligusterstipspanner (Scopula imitaria), witroze stipspanner (Scopula emutaria), bosspanner (Scopula immutata), roomkleurige stipspanner (Scopula floslactata), crème stipspanner (Scopula ternata) en vals witje (Siona lineata). N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Vrij zeldzaam. In de oostelijke helft van het land een zeldzame soort, in het zuidwesten iets gewoner. De meeste waarnemingen komen uit de duinen tussen Den Haag en Vlissingen. Vroeger kwam deze soort veelvuldig voor in het midden en zuiden van Limburg; nu komen daar nauwelijks meer waarnemingen vandaan. In grote delen van het land ontbreekt deze soort helemaal. RL: kwetsbaar.

België

In Vlaanderen zeldzaam in de kuststreek en zeer zeldzaam in het binnenland. In Wallonië zeldzaam en wijdverbreid, maar vooral in de kalkstreek. De soort staat als Bedreigd op de Rode Lijst van Vlaanderen (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Van Noord-Afrika en het Iberisch Schiereiland via West- en Midden-Europa (inclusief de Britse eilanden) naar het oosten tot Rusland en de Kaukasus; in het noorden tot Denemarken, Bornholm, Zuid-Zweden en de Baltische staten; in het zuiden: de Middellandse Zee, Italië, de Balkan, Klein-Azië, Jordanië, Noord-Iran, Toerkmanistan en Pamir.

Habitat

Duinen, graslanden, schorren, kwelders en slikken; ook tuinen.

Duinen

Graslanden

Kwelders/schorren/slikken

Tuinen

Waardplanten

Benaming

  • Engelse naam Mullein Wave
  • Duitse naam Randfleck-Kleinspanner
  • Franse naam la Frange picotée
    l’Acidalie changée
  • Synoniemen Sterrha marginepunctata
    Acidalia marginepunctata
    Acidalia promutata

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
De stipspanners hebben een meer of minder duidelijke middenstip op voor- en ook vaak op achtervleugels. Nagenoeg alle Scopula’s en Idaea’s zijn stipspanners. Pracht is een goed voorvoegsel voor deze fraaie stipspanner. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Scopula: scopula is een kleine borstel. Bedoeld wordt een uitschuifbaar schubbenborsteltje op het scheenbeen van een aantal mannetjes van dit genus.marginepunctata: margo, marginus is rand en punctum is stip of vlek. Dus met de rij zwarte vlekken langs de vleugelrand.

Auteursnaam en jaartal
(Goeze, 1781)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden