Ratelaarspanner

Perizoma albulata

Vliegtijd & gedrag

Begin mei-eind juli in één generatie, soms een kleine partiële tweede generatie van half september-begin oktober. De vlinders vliegen overdag, bij voorkeur aan het eind van de middag. De vrouwtjes zetten in de vroege avond de eitjes af nabij de bloemknoppen van de waardplant. De vlinders zijn ook ´s nachts actief en komen sporadisch op licht.

Ratelaarspanner

Verspreiding in Nederland

Ratelaarspanner

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: juli-augustus en oktober. De rups leeft in de vruchten van de waardplant en eet van de zaden. De soort overwintert als pop in de grond.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 10-12 mm. De voor- en de achtervleugel zijn krijtwit met uitgebreide lichte grijsbruine banden. Kleur en tekening zijn variabel.

Gelijkende soorten rups

De rupsen van de Perizoma-soorten lijken op elkaar. De waardplant kan behulpzaam zijn bij de determinatie.N.B.: vergelijk ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen en het habitat.

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Vrij algemeen. De soort wordt vooral waargenomen in de duinen, op de Waddeneilanden, in Zuid-Limburg en in het noordoosten van het land. RL: niet bedreigd.

België

In Vlaanderen zeer zeldzaam en achteruitgegaan; recente vindplaatsen beperkt tot de kuststreek en Limburg. In Wallonië zeldzaam; recente vindplaatsen beperkt tot de Ardennen en de Gaume. De soort staat als Bedreigd op de Rode Lijst van Vlaanderen (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Van het Iberisch Schiereiland via West- en Midden-Europa inclusief de Britse eilanden tot de Oeral; in Scandinavië tot boven de poolcirkel en in het zuiden: de westelijke Middellandse Zee-eilanden, Italië, de Balkanlanden en de Kaukasus.

Habitat

Vooral graslanden, natte hooilanden en vochtige plaatsen in de duinen.

Duinen

Graslanden

Hooilanden

Waardplanten

Ratelaar.

Ratelaar

Benaming

  • Engelse naam Grass Rivulet
  • Duitse naam Klappertopf-Kapselspanner
  • Franse naam la Phalène du rhinante
  • Synoniemen Cidaria albulata
    Larentia albulata
    Cidaria niveata
    Larentia niveata

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
Ratelaar is de waardplant van deze spannersoort. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Perizoma: perizoma is een gordel, peri is rond en soma is het lichaam. Vanwege de gelijkenis met een gordel of met gordels die de lijnen op de vleugels vormen als deze opgevouwen zijn.albulata: albulus is witachtig, de grondkleur van deze soort.

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden