Schaduwstipspanner

Idaea rusticata

Vliegtijd & gedrag

Begin juni-begin oktober in twee generaties. De vlinders kunnen overdag uit de struiken worden geklopt. Ze zijn ´s nachts actief en komen op licht; ze zijn vaak te zien op verlichte vensters en muren.

Schaduwstipspanner

Verspreiding in Nederland

Schaduwstipspanner

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: juli-mei. De soort overwintert als rups en verpopt zich in een cocon in de strooisellaag.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 9-11 mm. Deze kleine spanner heeft een witachtige grondkleur met een vage grijsbruine tekening. Over de voorvleugel loopt een opvallend grillige zwartachtig bruine middenband die zich in een lichtere tint voortzet over de achtervleugel. Dezelfde donkere kleur van de middenband is ook aanwezig in de vleugelwortel en loopt vandaar door over het borststuk. Op alle vleugels bevindt zich een duidelijke zwarte middenstip. De tekening varieert in intensiteit.

Gelijkende soorten rups

Schildstipspanner (Idaea biselata), roestige stipspanner (Idaea inquinata) en dwergstipspanner (Idaea fuscovenosa). N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Vrij algemeen. Een soort die vooral voorkomt op de zandgronden van Gelderland, Utrecht en Noord-Brabant en in de kuststreek; uit de noordoostelijke provincies zijn geen waarnemingen bekend. RL: niet bedreigd.

België

Zeldzaam in Vlaanderen, maar toegenomen. Wijdverbreid en lokaal algemeen aan de kust en ten oosten van de lijn Leuven-Turnhout. Elders zeer zeldzaam. In Wallonië wijdverbreid en vrij algemeen. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Van Noord-Afrika en het Iberisch Schiereiland via West- en Midden-Europa (inclusief Engeland) naar het oosten door Rusland tot Mongolië. De noordelijkste vindplaats ligt in Estland; in het zuiden: de westelijke Middellandse Zee-eilanden, Italië, de Balkan, Klein-Azië, Noord-Iran en Kirgisië.

Habitat

Wegbermen, (spoor)dijken, ruige graslanden, struwelen en tuinen.

Dijken

Ruige graslanden

Spoordijken

Struwelen

Tuinen

Wegbermen

Waardplanten

De rups leeft van dorre en dode bladeren van diverse planten en van mos.

Bladmos

Benaming

  • Engelse naam Least Carpet
  • Duitse naam Feuchtwiesen-Kräutereule
  • Franse naam la Phalène rustique
  • Synoniemen Acidalia rusticata
    Sterrha rusticata
    Idaea vulpinaria

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
De stipspanners hebben een meer of minder duidelijke middenstip op voor- en ook vaak op achtervleugels. Nagenoeg alle Scopula’s en Idaea’s zijn stipspanners.Schaduw wijst op de donkere vlekken op de vleugels. Meer over Nederlandse namen Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Idaea: idaios heeft betrekking op de berg Ida, de uitzichtplaats van waaruit de goden en godinnen de gevechten rond Troje volgden.

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden