Schedeldrager

Craniophora ligustri

Vliegtijd & gedrag

Half april-eind september in twee generaties. De vlinders komen op licht en op smeer.

Schedeldrager

Verspreiding in Nederland

Schedeldrager

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: juni-oktober. De rups foerageert overdag onbeschut op de waardplant. De soort overwintert als pop in een stevige cocon, meestal onder mos op een boomstam.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 17-19 mm. De voorvleugel van deze uil heeft een zwartachtige grondkleur met een subtiel patroon van purperachtig bruine en olijfgroene vlekken en dwarslijnen en een fijne witte marmering. Opvallend is de grote witachtige vlek in de vorm van een kroontje aan de buitenzijde van de niervlek. Bij sommige exemplaren is de hoeveelheid wit sterk gereduceerd, of zelfs helemaal afwezig, en is de vlek groen- of bruinachtig; de vorm van het kroontje blijft meestal wel zichtbaar. Op de bovenkant van het borststuk bevindt zich een lichte tekening. Deze tekening heeft vaak de vorm van een schedel; dit is echter niet altijd even duidelijk te zien.

Gelijkende soorten vlinder

De zuringuil (Acronicta rumicis) heeft een langere en spitser toelopende voorvleugel met een opvallend wit vlekje langs de binnenrand en een witachtige golflijn.

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Zeer algemeen. Komt verspreid over het hele land voor. RL: niet bedreigd.

België

Vrij algemeen in het hele land. Toegenomen. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Nagenoeg in heel Europa. Naar het zuiden tot Noord-Spanje, Noord-Portugal, Zuid-Italië, Sicilië, Griekenland en het Pontisch gebergte. Naar het noorden tot Noord-Schotland, Midden-Scandinavië, St-Petersburg tot Midden-Oeral. Via Noord-Azië kan Midden-China, Korea en Japan worden bereikt maar door verwisselingsgevaar met andere Craniophora-soorten, is dit nog onvoldoende bekend.

Habitat

Bossen, struwelen, graslanden en moerassen.

Bossen

Graslanden

Moerassen

Struwelen

Waardplanten

Vooral gewone es en wilde liguster.

Es

Liguster

Benaming

  • Engelse naam Coronet
  • Duitse naam Liguster-Rindeneule
  • Franse naam la Troènière
    la Noctuelle du troène
  • Oud Nederlandse naam ligusteruil
  • Synoniemen Acronycta ligustri
    Acronicta ligustri

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
Met wat fantasie is bij sommige exemplaren op de kop een tekening van een schedel te onderscheiden.Gezien de uitleg van Craniophora bij ’toelichting wetenschappelijke naam’ zien anderen een schedel in de tekening op de vleugels. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Craniophora: kranion is een schedel en phoreo is dragen, naar de tekening op de voorvleugels. De schedel is niet altijd even duidelijk herkenbaar; bij opgevouwen vleugels zou het wat duidelijker zijn, de ronde vlekken vormen dan de oogkassen. Er is slechts één soort in dit genus opgenomen.ligustri: Ligustrum vulgare is wilde liguster, een voedselplant van deze soort.

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden