Sierlijke voorjaarsuil

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 15-19 mm. Deze Orthosia-soort is te herkennen aan de zachte pastelkleurige voorvleugel met de zeer fijne zwartachtige spikkeling en de relatief scherpe vleugelpunt. De meest opvallende kenmerken zijn de licht omrande ringvlek en de niervlek waarvan de binnenste lob donker gevuld is. De buitenste dwarslijn heeft de vorm van een gebogen rij fijne zwarte stippen en de vrij regelmatige lichte golflijn is aan de binnenzijde meestal donker afgezet. De grondkleur is buitengewoon variabel en varieert van zandkleurig wit via zandkleurig grijs, helder oranjebruin, roodachtig bruin, warm grijsachtig donkerbruin met een roze of paarsblauwe tint tot zwartachtig.

Kenmerken rups

Tot 45 mm; lichaam boven de spiracula roodachtig bruin of grijsachtig groen, onder de spiracula groen, geelachtig groen of groenachtig bruin; over de lijn van de spiracula een bleekgroene of bruine lengteband met langs de bovenrand een zwarte zoom; kop bruin.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de tweestreepvoorjaarsuil (O. cerasi) en de variabele voorjaarsuil (O. incerta).

Gelijkende soorten rups

Variabele voorjaarsuil (Orthosia incerta), tweestreepvoorjaarsuil (Orthosia cerasi), nunvlinder (Orthosia gothica), katwilguiltje (Brachylomia viminalis), bruine essenuil (Lithophane semibrunnea), gageluil (Lithophane lamda), eikenuiltje (Dryobotodes eremita), hyena (Cosmia trapezina), roestuil (Mniotype satura), gele granietuil (Polymixis flavicincta) en maanuiltje (Cosmia pyralina). N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

Verspreiding

Zeldzaamheid

Vrij algemeen. Komt verspreid over het land voor; meestal niet talrijk. RL: kwetsbaar.

België

Zeldzaam in Vlaanderen. Vooral in de oostelijke provincies wijdverbreid; slechts een beperkt aantal vindplaatsen in Oost- en West-Vlaanderen. In Wallonië vrij zeldzaam en wijdverbreid; lokaal vrij algemeen. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Het Iberisch schiereiland en heel Europa (behalve Griekenland) tot Oost-Azië. In het noorden van Midden-Scandinavië oostwaarts. In het zuiden loopt de grens over Italië en de Balkan.