Vliegtijd & gedrag
Begin mei-half oktober in twee, soms drie generaties. De vlinders laten zich overdag gemakkelijk opjagen. Ze vliegen vanaf de schemering en komen in kleine aantallen op licht.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
Rups: juni-begin augustus en september-begin mei. De soort overwintert als rups en verpopt zich in de grond.
Herkenning
Kenmerken vlinder
Voorvleugellengte: 19-22 mm. De voorvleugels zijn grijs of blauwachtig grijs en vormen in rust een driehoek. Op de voorvleugel bevinden zich donkere dwarsbanden die bestaan uit meerdere lijnen. Belangrijke kenmerken zijn het dwarsbandje in het wortelveld, dat vlak bij de voorrand een afgeronde hoek maakt van 90 graden, en de buitenste dwarslijn die ter hoogte van de donkere veeg uit de vleugelpunt opvallend getand is. Vlinders van een eventuele derde generatie zijn kleiner en fletser getekend. Een zeer betrouwbaar kenmerk is het puntig achterlijf van het mannetje; van onderaf bekeken zijn de valven lang, smal en puntig. In rust steekt het achterlijf van het mannetje een klein stukje onder de vleugels uit.
Gelijkende soorten vlinder
De sint-janskruidblokspanner (A. efformata) is iets kleiner, heeft meestal minder duidelijke dwarsbanden en in rust steekt het achterlijf van het mannetje niet onder de vleugels uit; het uiteinde van het achterlijf is zowel bij het mannetje als bij het vrouwtje stomp en de valven zijn kort en naar binnen gericht. Het dwarsbandje in het wortelveld heeft bij de sint-janskruidblokspanner een scherpe hoek van minder dan 90 graden en de tand in de buitenste dwarslijn is afgerond.
Gelijkende soorten rups
Sint-janskruidblokspanner (Aplocera efformata).N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).
Foto's
Vlinder
Verspreiding
Zeldzaamheid
Zeldzaam. Komt verspreid over het land lokaal voor. RL: niet bedreigd.
België
Zeldzaam, maar wijdverbreid in heel Vlaanderen. In Wallonië wijdverbreid en lokaal algemeen. Er is onvoldoende data om de soort te beoordelen voor de Rode Lijst van Vlaanderen (Veraghtert et al. 2023).
Mondiaal
Holarctisch. Het Iberisch Schiereiland, Europa, Klein-Azië, Kaukasus, Noord-Iran, Afghanistan, Toerkmenistan, Kazachstan, Oezbekistan, Kirgisië, het centraal-aziatisch gebergte tot Kasjmir. In Europa West- en Midden-Europa inclusief de Britse eilanden (naar het noordwesten zeldzamer wordend) tot in Zuid-Scandinavië, heel Oost-Europa en Zuid-Rusland. Ook in Noord-Amerika.
 2, Guust de Vries.webp "11360096 sint janskruid (Hypericum perforatum) 2, Guust de Vries.JPG")
