Vliegtijd & gedrag
Mei-juni en augustus-begin oktober in twee generaties. In het Zuid-Europa vliegt de soort al in maart, eventuele trekkers zouden dus al eerder gezien kunnen worden. De vlinders komen op licht.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
Rups: juli-augustus en oktober-eind april. De soort overwintert als rups.
Herkenning
Kenmerken vlinder
Voorvleugellengte: 12-13 mm. Deze onopvallende uil wordt gemakkelijk over het hoofd gezien. De grondkleur van de tamelijke smalle voorvleugel van deze uil is vaalbruin. Over de voorvleugel loopt een kenmerkende lichtere streep in de lengterichting. In deze lichtere streep liggen de ringvlek en de niervlek, die beide echter soms nauwelijks zichtbaar zijn en vaak gereduceerd tot zwarte stippen. De achtervleugel is glanzend wit met een smalle lichtbruine streep langs de voorrand; deze streep is in de hoek bij de achterrand breder en vervaagt richting de binnenrand. Het borststuk is vaak met een fijn kraagje afgescheiden van de kop.
Kenmerken rups
22-26 mm. Lijf donker grijs, bijna zwart op de rug en onder het bleke subdorsale gebied, een bleek, vleeskleurig gedeelte onder de stigmata en een donkerbruine kop.
Gelijkende soorten vlinder
De huisuil (Caradrina clavipalpis) is bonter getekend en heeft donkere vlekjes langs de voorrand van de voorvleugel. Ook andere stofuilen zijn bonter en levendiger getekend en hebben een bredere voorvleugel. De vlinder lijkt enigszins op de Archanara (rietboorders)- en Nonagria (lisdoddeboorder)-soorten; deze zijn echter meer getekend en hebben bovendien alleen een generatie in het najaar. Lijkt ook sterk op de smalvleugelrietboorder (Chilodes maritima) die eerder in het jaar vliegt. Zie ook de bleke stofuil (A. gluteosa).
Foto's
Vlinder
Verspreiding
Zeldzaamheid
Zeer zeldzaam. Deze vlindersoort is voor het eerst waargenomen in 2007 in westelijk Zeeuws-Vlaanderen en wordt sindsdien in Zeeland gezien. Sedert 2024 ook in meer provincies.
België
Zeer zeldzaam. Tot nog toe slechts twee waarnemingen in Wallonië (Luik, 1996 en Namen, 2011) en één in Vlaanderen (Leuven, 2014).
Mondiaal
De vale stofuil komt voor in de zuidelijk helft van Europa. De laatste jaren wordt de soort ook af en toe waargenomen in Groot-Brittannië, Duitsland en Denemarken.