Ernstig bedreigd

Witbandspanner

Spargania luctuata

Vliegtijd & gedrag

Eind april-begin september in twee generaties. De vlinders zijn overdag vanuit lage vegetatie op te jagen en vliegen soms in de late middagzon en aan het begin van de avond. Ze komen op licht.

Witbandspanner

Verspreiding in Nederland

Witbandspanner

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: juni-juli en september. De soort overwintert als pop in de strooisellaag.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 14-15 mm. Kenmerkend is de brede, in het midden enigszins geknikte, witte band op de overwegend bruinzwarte voorvleugel; vanuit het donkere middenveld steekt een dubbele stompe punt in deze witte band. De zoom van de voorvleugel is bruinachtig zwart en gewoonlijk donkerder dan het middenveld; de grens tussen de donkere zoom en de witte band is altijd vrij scherp. De witte band loopt door op de achtervleugel en is daar nog breder; de achtervleugel heeft bovendien een brede zwarte zoom.

Gelijkende soorten vlinder

Bij de dubbelhoekbandspanner (Euphyia biangulata) en de scherphoekbandspanner (Euphyia unangulata) is de vleugelzoom lichter gekleurd dan het middenveld. Bovendien steekt bij de scherphoekbandspanner slechts één scherpe punt in de witte band en heeft de dubbelhoekbandspanner in het wortelveld vaak groenachtige schubben.

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Zeldzaam. Een soort die verspreid over het land zeer lokaal voorkomt. RL: ernstig bedreigd.

België

Zeldzaam maar wijdverbreid ten zuiden van Samber en Maas. Vroeger ook waargenomen in de oostelijke helft van Vlaanderen, maar niet meer na 1980. De soort staat als Regionaal Uitgestorven op de Rode Lijst Vlaanderen (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Van West- en Midden-Europa via de gematigde zone tot in Mongolië en de Amoer. Ook in Noord-Amerika. Naar het noorden tot Noord-Scandinavië, in het zuiden: Spanje, Italië en via de Balkan tot in Zuid-Rusland.

Habitat

Brede bospaden, open plekken in het bos, spoordijken en duinen.

Bospaden

Duinen

Open plekken in het bos

Spoordijken

Waardplanten

Wilgenroosje en bosbes.

Bosbes

Wilgenroosje

Benaming

  • Engelse naam White-banded Carpet
  • Duitse naam Schwarzweisser Weidenröschenspanner
  • Franse naam la Cidarie des épilobes
    la Mélanippe affligée
  • Synoniemen Euphyia luctuata
    Spargania lugubrata
    Euphyia lugubrata
    Larentia lugubrata
    Larentia luctuata

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
De bandspanners hebben een bandtekening dwars over de vleugels.De witte band van deze bandspanner is opvallend en kenmerkend. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Spargania: Sparganium is het plantengeslacht egelskop; voor zover onze kennis strekt, is geen van de planten in dit genus een voedselplant van S. luctuata.luctuata: luctus is treuren; vanwege het zwart/wit patroon op de voorvleugels

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden