Vliegtijd & gedrag
Half mei-eind juli in één generatie. De vlinders komen zowel op licht als op smeer en bezoeken bloemen van onder andere valse salie, blaassilene, slangenkruid en spoorbloem.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
Rups: juli-april. De soort overwintert als halfvolgroeide rups en verpopt zich in de grond.
Herkenning
Kenmerken vlinder
Voorvleugellengte: 19-23 mm. Verse exemplaren van deze uil hebben een enigszins glanzende lichtbruine, soms roodachtig getinte voorvleugel. De ringvlek en de niervlek zijn groot en meestal duidelijk afgetekend. De lichte, soms onderbroken golflijn is aan de binnenzijde onregelmatig donkerbruin afgezet; in de binnenrandhoek vormen de golflijn en deze donkere afzetting samen een opvallende scherpe, naar binnen wijzende punt. Heel zelden worden zilverachtig grijze vlinders waargenomen.
Gelijkende soorten vlinder
Op de meer gemarmerde voorvleugel van de gerande marmeruil (P. hepatica) is de golflijn aan de binnenzijde op drie plaatsen afgezet met zwart, wat vooral opvalt in de binnenrandhoek; er is echter nooit sprake van een scherpe punt. De marmeruil (P. nebulosa) heeft aan de binnenzijde van de golflijn diverse zwarte pijlvlekken, waarvan de op één na grootste halverwege ligt en de grootste bij de binnenrandhoek. De graswortelvlinder (Apamea monoglypha) is nooit roodachtig getint en heeft op de voorvleugel een W in de golflijn, een zwarte streep in het wortelveld en een smalle zwarte balk in het middenveld.
Foto's
Vlinder
Verspreiding
Zeldzaamheid
Zeldzaam. Komt lokaal en verspreid voor in de duinen en op de zandgronden in het binnenland. RL: ernstig bedreigd.
België
Zeer zeldzaam. Uitgestorven in nagenoeg heel Vlaanderen, behalve op één locatie aan de Westkust. In Wallonië zeldzaam, met recente waarnemingen uit Luik, Luxemburg en Namen. De soort staat als Ernstig Bedreigd op de Rode Lijst van Vlaanderen (Veraghtert et al. 2023).
Mondiaal
Van de Pyreneeën naar het noorden en oosten tot Oost-Azië (Japan). Naar de noorden tot de 64e breedtegraad in Scandinavië. In het zuiden Zuid-Frankrijk, Noord-Italië, de Balkan, Klein-Azië, de Kaukasus en verder tot Midden-Azië. Uit Mongolië is een ssp. psammochroa beschreven (Varga, 1974).