Vliegtijd & gedrag
Eind april-eind augustus in twee generaties; de tweede generatie is gewoonlijk minder talrijk. De vlinders vliegen overdag bij zonnig weer, met name in de late ochtend en de vroege middag. Ze foerageren op buisvormige bloemen van onder andere slangenkruid, kleine ratelaar, kamperfoelie, rododendron, echte koekoeksbloem en op vlinderstruik.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
Rups: juni-augustus. De soort overwintert als pop in de grond.
Herkenning
Kenmerken vlinder
Voorvleugellengte: 20-24 mm. Lijkt op hommels en wolzwevers. Langs de randen van de voor- en de achtervleugel bevindt zich een brede roodbruine zoom. Kenmerkend is dat de tamelijk brede cel, die in het wortelveld langs de voorrand van de voorvleugel ligt, door een duidelijke donkerbruine ader in tweeën is gedeeld. Het achterlijf is bont gekleurd met twee opvallende witte vlekken op de zijkant en een roodachtig bruine band, die door het wegslijten van de haren uiteindelijk zwart wordt. Verse vlinders hebben een dunne laag lichtbruine schubben op hun vleugels die echter al tijdens de eerste vlucht loslaten en verdwijnen, waarna de kenmerkende doorschijnende vleugels overblijven.
Kenmerken rups
Tot 35 mm; lichaam helder groen met op de rug een witte zweem; onderzijde roodachtig bruin; spiracula in roodachtig bruine vlekken geplaatst; hoorn op segment elf met violette basis naar boven toe verlopend naar donkerbruin; kop donker blauwachtig groen.
Gelijkende soorten vlinder
Zie de hommelvlinder (H. tityus) en de kolibrievlinder (Macroglossum stellatarum).
Gelijkende soorten rups
Populierenpijlstaart (Laothoe populi), pauwoogpijlstaart (Smerinthus ocellata) en lindepijlstaart (Mimas tiliae). N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).
Foto's
Ei-afzet
Rups
Pop
Vlinder
Verspreiding
Zeldzaamheid
Vrij zeldzaam. Komt vooral voor in de duinen en lokaal op de zandgronden in het binnenland. RL: niet bedreigd.
België
Vrij zeldzaam en wijdverbreid ten oosten van de lijn Antwerpen-Brussel; zeldzaam en lokaal in Oost- en West-Vlaanderen. In Wallonië wijdverbreid in alle provincies behalve Henegouwen. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).
Mondiaal
Van noordwest-Afrika via heel Europa tot Zuid-Engeland en Zuid-Scandinavië. In het zuiden over de Balkan tot de Zwarte Zee en Turkije. In Afrika langs de Middellandse Zeekust van Algerije.
 3, Guust de Vries-scaled.webp "91140044 wilde kamperfoelie (Lonicera periclymenum) 3, Guust de Vries.JPG")
