Vliegtijd & gedrag
Eind maart-half augustus in één generatie. De vlinders vliegen in het donker vaak boven de waardplant en komen op licht; de vrouwtjes worden soms ei-afzettend gezien.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
Rups: juni-juli. De soort overwintert als pop in de grond.
Herkenning
Kenmerken vlinder
Voorvleugellengte: 19-22 mm. De voorvleugel heeft een afwisselend patroon van dwarsbanden in verschillende tinten bruin met daartussen enkele licht gekleurde lijnen. De donkergevlekte binnenste en buitenste zone van de middenband liggen tamelijk dicht bij elkaar en vloeien soms gedeeltelijk samen. Door de donkere gegolfde lijnen in de dwarsbanden en de vaak zwart aangezette aders krijgt deze spanner een wat ongelijkmatig uiterlijk. Langs de enigszins gekartelde achterrand van de vleugel loopt een zigzaggende zwarte franjelijn; deze is ook aan de onderkant van zowel de voor- als de achtervleugel duidelijk zichtbaar. Een belangrijk kenmerk aan de onderkant van de voor- en achtervleugel wordt gevormd door de opvallende donkere middenstip; tevens bevindt zich op de onderkant van de voorvleugel een dubbele vlek bij de voorrand.
Gelijkende soorten vlinder
Zie de grote boomspanner (Triphosa dubitata).
Gelijkende soorten rups
Sporkehoutspanner (Philereme vetulata).N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).
Foto's
Rups
Vlinder
Verspreiding
Zeldzaamheid
Zeldzaam. Komt verspreid over het land voor. RL: bedreigd.
België
Een zeldzame soort die vroeger alleen bekend was uit Namen en Luxemburg, maar die zich door de aanplant van zuurbes in tuinen en parken verspreid heeft over bijna het hele land. De soort staat als Bedreigd op de Rode Lijst van Vlaanderen (Veraghtert et al. 2023).
Mondiaal
Van Noord-Afrika en Spanje via West- en Midden-Europa naar het oosten tot Rusland; in het zuiden tot Toerkmenistan en Noord-Iran. Noord-Zuid van Zuid-Scandinavië tot de zuidrand van de Alpen.
 2, Guust de Vries-scaled.webp "91070037 zuurbes (Berberis vulgaris) 2, Guust de Vries.JPG")
