Vliegtijd & gedrag
Begin mei-half augustus in één generatie. De vlinders zijn actief vanaf de schemering en komen op licht. Overdag kunnen ze van takken van de waardplant worden opgejaagd.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
Rups: juli-september. De soort overwintert als pop.
Herkenning
Kenmerken vlinder
Voorvleugellengte: 13-14 mm. Een spanner met dicht bespikkelde, vuilwitte vleugels. Op de voorvleugel bevindt zich, iets naast het midden, een min of meer vierkante vlek en langs de voorrand drie uitwaaierende donkere vlekken. De achtervleugel is enigszins puntig.
Gelijkende soorten vlinder
De gerimpelde spanner (M. liturata) heeft een oranjebruine buitenste dwarsband op de bredere voorvleugel.
Gelijkende soorten rups
Hoekbanddennenspanner (Pennithera firmata), sparspanner (Thera variata), schijn-sparspanner (Thera britannica), naaldboomspanner (Thera obeliscata), jeneverbesspanner (Thera juniperata), streepjesdwergspanner (Eupithecia intricata), lariksdwergspanner (Eupithecia lariciata), dennenspanner (Bupalus piniaria), dennenbandspanner (Pungeleria capreolaria) en gerimpelde spanner (Macaria liturata). N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).
Foto's
Vlinder
Verspreiding
Zeldzaamheid
Zeldzaam. Wordt vooral waargenomen op de zandgronden in het binnenland en lokaal in de duinen. RL: bedreigd.
België
Zeer zeldzaam in Vlaanderen. Recente waarnemingen uit Oost-Vlaanderen, Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant. Zeldzaam in Wallonië, met verspreide vindplaatsen ten zuiden van Samber en Maas. De soort staat als Bedreigd op de Rode Lijst van Vlaanderen (Veraghtert et al. 2023).
Mondiaal
Van Engeland via de gematigde zone tot Kamtsjatka, Japan en Noord-Amerika; in het noorden tot de poolcirkel in het zuiden Italië, de Balkan, Klein-Azië en de Kaukasus.