Variabele spikkelspanner

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 19-26 mm. Het beste kenmerk, behalve bij extreem donkere of lichte exemplaren, is de donkere buitenste dwarslijn op de voorvleugel. Deze lijn is ononderbroken en enigszins golvend. De laatste kromming voor de voorrand is opvallend groot en heeft de vorm van een halve maan. De middelste dwarslijn is doorgaans vaag, maar vormt samen met de middenvlek vaak een donkere vlek in de voorste helft van de vleugel. Zowel de vleugeltekening als de grondkleur zijn zeer variabel. Deze laatste varieert van witachtig bruin via diverse schakeringen van bruin en grijs tot bijna effen zwart. Lichte vlinders hebben soms een zeer donkere middenband op de voor- en de achtervleugel. De achtervleugel heeft een geschulpte achterrand.

Kenmerken rups

Tot 40 mm; zeer variabel ik kleur, van bleek grijsachtig bruin tot geelachtig bruin, donkerroodachtig bruin of zwartachtig bruin; de lichte vormen hebben op de rug een donkerbruine middenstreep en een rij ruitvormige vlekken en zwarte stippen; kop bruin.

Gelijkende soorten vlinder

De taxusspikkelspanner (Peribatodes rhomboidaria) komt vaak talrijk voor in hetzelfde habitat, maar vliegt wat later. Het meest opvallende onderscheid vormen de centrale dwarslijnen op de voorvleugel, waarvan bij de taxusspikkelspanner de middelste en buitenste dwarslijn naar de binnenrand toe naar elkaar toelopen en waarvan de buitenste getand is. De achtervleugel van de taxusspikkelspanner heeft bovendien een minder geschulpte achterrand en de antennen van het mannetje zijn sterker geveerd. Zie ook de satijnen spikkelspanner (Deileptenia ribeata) en de gevlekte spikkelspanner (A. deversata).

Gelijkende soorten rups

Taxusspikkelspanner (Peribatodes rhomboidaria).N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

Verspreiding

Zeldzaamheid

Algemeen. Komt verspreid over het land voor, vooral op de zandgronden in het binnenland en in de duinen. RL: niet bedreigd.

België

Vrij algemeen in het hele land. Toegenomen in het westen van Vlaanderen.

Mondiaal

Heel Europa en oostwaarts tot de Oeral; in het zuiden het Middellandse Zeegebied, Klein-Azië, de Kaukasus tot in het noorden van Kazachstan, in het noorden tot de poolcirkel. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).