Ernstig bedreigd

Vroege dwergspanner

Eupithecia lanceata

Vliegtijd & gedrag

Begin april-eind mei in één generatie. De vlinders laten zich maar zelden zien.

Vroege dwergspanner

Verspreiding in Nederland

Vroege dwergspanner

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: juni. De rupsen kunnen uit fijnspar geklopt worden, maar altijd in kleine aantallen.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 8-11 mm. De vrij spitse voorvleugel is grijsbruin van kleur met daarop een roodbruinachtig grijze middenband, die altijd donkerder is dan de rest van de vleugel. De binnenrand van de middenband maakt een zeer scherpe hoek naar binnen, terwijl de buitenrand bijna recht van de voorrand naar de binnenrand van de vleugel loopt. De middenstip ligt in deze band en raakt soms bijna de buitenrand. De randen van de middenband vormen bij de voorrand samen met de middenstip min of meer een donker omlijnde driehoek. In de band langs de achterrand van de vleugel liggen twee donkere vlekken.

Gelijkende soorten rups

De rupsen van de Eupithecia-soorten lijken veel op elkaar. Bij determinatie kan de waardplant een handig hulpmiddel zijn.

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Zeer zeldzaam. Een soort die bekend is van enkele vindplaatsen in Limburg; daarbuiten wordt de soort incidenteel waargenomen. RL: ernstig bedreigd.

België

Zeer zeldzaam in Vlaanderen (een enkele locatie in Limburg). Algemener in Wallonië en lokaal algemeen in de Hoge Ardennen. De soort staat als Regionaal Uitgestorven op de Rode Lijst Vlaanderen (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

West- en Midden-Europa en via Rusland tot Siberië; in het noorden tot Midden-Scandinavië en in het zuiden tot de Alpen. Niet op de Britse eilanden en niet in het Middellandse Zeegebied.

Habitat

Naaldbossen.

Naaldbossen

Waardplanten

Fijnspar en europese lork.

Lariks

Spar

Benaming

  • Duitse naam Fichten-Blütenspanner
  • Franse naam l’Eupithécie de l’épicéa

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
Alle soorten uit het Genus Eupithecia plus nog een aantal andere kleine spanners zijn samengebracht onder de groepsnaam dwergspanner.De hoofdvliegtijd van deze dwergspanner al in april. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Eupithecia: eu is goed, goedig en pithex, pithekos is een dwerg. De vlinders hebben een aantrekkelijk uiterlijk en zijn klein. Haworth schrijft: mooie vlinders, als ze rusten zien ze er prachtig uit: de vleugels gespreid en vlak, elegant gedrukt tegen de ondergrond; eigenlijk helemaal ontworpen om ze in vlinderkasten te verzamelen.

Auteursnaam en jaartal
(Hübner, 1825)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden