Ernstig bedreigd

Witringuil

Cerastis leucographa

Vliegtijd & gedrag

Half maart-eind april in één generatie. De vlinders komen zowel op licht als op smeer en bezoeken wilgenkatjes.

Witringuil

Verspreiding in Nederland

Witringuil

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: april-juni. De soort overwintert als pop in de grond.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 14-16 mm. Deze uil lijkt veel op de rode vlekkenuil (C. rubricosa), maar is doorgaans iets kleiner en de voorrand van de roodachtig bruine voorvleugel is licht gebogen; de voorrand is soms smal lichtgrijs bestoven. Opvallend is de heldere crèmekleurige ringvlek die in het midden meestal donker is; van de eveneens lichte niervlek is vooral de binnenste lob donker gevuld. De zeer dunne zwartachtige, fijn geschulpte buitenste dwarslijn is vaak onduidelijk of zelfs vrijwel onzichtbaar; in veel gevallen alleen zichtbaar als een rij wit gepunte zwarte streepjes. Tussen de buitenste dwarslijn en de golflijn is de vleugelkleur duidelijk lichter dan die van het middenveld; de vleugelzoom is weer donkerder.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de vierkantvlekuil (Xestia xanthographa) en de rode vlekkenuil (C. rubricosa).

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Zeldzaam. Een soort die slechts af en toe wordt waargenomen in het zuiden en oosten van het land. Wordt sinds 2000 jaarlijks gezien in De Biesbosch (grensgebied Zuid-Holland en Noord-Brabant). RL: ernstig bedreigd.

België

In Vlaanderen zeldzaam, maar toegenomen. Recente meldingen uit alle provincies behalve West-Vlaanderen. Bolwerken in de Vlaamse Ardennen, het Pajottenland en Oost-Brabant. In Wallonië zeldzaam maar wijdverbreid in alle provincies. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

In Europa van West-Frankrijk en Midden-Engeland tot Noord-Italië, de Balkan en de Karpaten. In het noorden tot Denemarken, Zuid-Zweden (één melding van de westkust van Noorwegen) en Zuidoost-Finland. Naar het oosten tot Japan.

Habitat

Open loofbossen en struwelen.

Loofbossen

Struwelen

Waardplanten

Diverse kruidachtige planten, loofbomen en struiken, waaronder muur, zuring, speenkruid, bosbes, wilg en eik.

Bosbes

Eik

Muur

Speenkruid

Wilg

Zuring

Benaming

  • Engelse naam White-marked
  • Duitse naam Gelbfleck-Frühlings-Bodeneule
  • Franse naam la Noctulelle leucographe
  • Synoniemen Gypsitea leucographa
    Noctua leucographa
    Pachnobia leucographa

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
Op de voorvleugels van deze soort is de witte ring rond de ronde vlek opvallend en kenmerkend. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Cerastis: kerastes is gehoornd. Dit verwijst naar de antennen van het mannetje die tweezijdig geveerd zijn. Omdat Linnaeus de Noctua’s had beschreven met niet geveerde antennen, is dit een belangrijk onderscheid.leucographa: leukos is wit en graphe is een merkteken, naar de duidelijk aanwezige bleke vlekken.

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden