Vliegtijd & gedrag
Half juli-half september in één generatie. De vlinders komen zowel op licht als op smeer en bezoeken bloemen, vooral die van kruiskruid.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
Rups: september-mei. De rups foerageert ´s nachts en verbergt zich overdag laag bij de grond. De soort overwintert als rups en verpopt zich in de grond.
Herkenning
Kenmerken vlinder
Voorvleugellengte: 15-17 mm. De lichtbruine tot warm donkerbruine voorvleugel maakt een enigszins geblokte indruk door de donkere dwarslijnen en aders. De ringvlek en de niervlek hebben doorgaans dezelfde kleur als de vleugel en hebben een donkere omtrek. De ringvlek is soms iets lichter; verder is er weinig variatie.
Kenmerken rups
Tot 33 mm; lichaam bleek grijsachtig bruin met op de rug een zwartachtig bruine zweem; over de rug drie bleke lengtestrepen en twee rijen zwarte balkjes; over de lijn van de spiracula een brede, zwartachtig bruine lengteband; onderzijde grijs; kop geelachtig bruin met twee donkerder bruine banden.
Gelijkende soorten vlinder
Zie de bruine zwartstipuil (X. baja).
Gelijkende soorten rups
Eenstreepgrasuil (Mythimna conigera), gekraagde grasuil (Mythimna ferrago), witstipgrasuil (Mythimna albipuncta), grijze grasuil (Mythimna pudorina), helmgrasuil (Mythimna litoralis), witte-l-uil (Mythimna l-album) en vierkantvlekuil (Xestia xanthographa). N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).
Foto's
Vlinder
Verspreiding
Zeldzaamheid
Vrij zeldzaam. Komt verspreid over het land lokaal voor, vooral op de zandgronden in het binnenland en in de duinen; op sommige vliegplaatsen vrij algemeen. RL: bedreigd.
België
Vrij zeldzaam in het hele land. Lokaal soms vrij algemeen. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Bijna in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).
Mondiaal
Europa van Portugal en Spanje via West- en Midden-Europa in het noorden tot Schotland en Zuid-Scandinavië. Naar het oosten Noord-Italië, Oostenrijk, Slowakije, Polen en Rusland (omgeving Leningrad en Moskou).