Oleanderpijlstaart

Daphnis nerii

Vliegtijd & gedrag

Mei-oktober. De vlinders foerageren in het donker in vlucht op buisvormige bloemen zoals kamperfoelie en siertabak.

Oleanderpijlstaart

Verspreiding in Nederland

Oleanderpijlstaart

Trends

De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.

Levenscyclus

Rups: juli-september. Normaal slechts enkele rupsenwaarnemingen per jaar bekend, maar er zijn uitschieters zoals 2024. De soort is niet in staat om in Nederland te overwinteren omdat deze niet tegen vorst bestand is.

Herkenning

Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 48-51 mm. De sierlijk gebogen roomkleurige, rozeachtig bruine en paarsgetinte lijnen en banen op de voorvleugel en het borststuk zijn karakteristiek voor deze grote groene pijlstaart. Op het achterlijf bevinden zich witte banden.

Kenmerken rups

Tot 100 mm; kop klein, lichaam naar voren taps toelopend vanaf buiksegment 1. Rest van lichaam bijna cilindrisch. Heeft gewoonlijk een prominente lichtblauwe tot blauwe oogvlek op het derde segment en een bleke tot witte dorsolaterale lijn vanaf buiksegment 1 naar de hoorn. Hoorn stevig en naar beneden gebogen in laatste stadium. Lichaam bruin en glad in laatste stadium.

Foto's

Verspreiding

Zeldzaamheid

Een zeer zeldzame trekvlinder uit subtropische gebieden die zelden in ons land werd gezien. In 2004 zijn twee exemplaren waargenomen, één in Friesland en één in Limburg. In 2016 zijn zes exemplaren waargenomen, één imago en vijf rupsen. Ook in 2018 zijn er meerdere rupsen in Zeeland en Noord-Brabant gevonden en twee imago's. Vanaf 2018 worden er vrijwel elk jaar wel rupsen of vlinders gezien met als uitschieter 2024 met veel rupsen.

België

Zeer zeldzaam. Echter recent (2024) veel rupsen meldingen in Vlaanderen. De soort is als trekvlinder geclasssicifeerd en daarmee niet opgenomen op de Rode Lijst van Vlaanderen (Veraghtert et al. 2023).

Mondiaal

Tropisch Voor- en Zuid-Azië, Afrika (ontbreekt echter in grote delen van Noord-Afrika). In Europa alleen standvlinder in het zuidelijke Middellandse Zeegebied. Als zeer zeldzame trekker in heel Europa, noordelijk tot Groot-Britannië en Scandinavië.

Habitat

Zeer warme open plaatsen, zoals met struiken begroeide hellingen.

Hellingen

Waardplanten

Hoofdwaardplant is Oleander; in gevangenschap ook op o.a. maagdenpalm en liguster.

Liguster

Maagdenpalm

Oleander

Benaming

  • Engelse naam Oleander Hawk-moth
  • Duitse naam Oleanderschwärmer
  • Franse naam le Sphinx du laurier-rose
  • Synoniemen Deilephila nerii

Meer over de naam

Toelichting Nederlandse naam
Oleanderpijlstaart is een oude naam die ook al door Ter Haar in ‘Onze Vlinders’ wordt gebruikt. Pijlstaart verwijst naar het staartje of ‘pijl’ op het laatste segment van de rups.Oleander is de waardplant van deze soort. Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Daphnis: Daphnis is een zoon van Hermes die een schaapherder op Sicilië werd en die geschoold was in muziek en poëzie.nerii: Nerium is het plantengeslacht oleander, de waardplant van deze soort.

Auteursnaam en jaartal
(Linnaeus, 1758)

Geef je waarneming door!

Heb je een bijzondere vlinder of libel gespot? Meld het ons! Jouw waarnemingen zijn waardevol voor het behoud van deze insecten. Samen kunnen we hun populaties in kaart brengen en beschermen. Help mee aan het behoud van deze prachtige dieren en draag bij aan de wetenschap van de biodiversiteit.

Waarneming melden