Op 30 oktober vond onze kennisdag ecologisch bermbeheer met het thema ‘Monitoring’ plaats in het Provinciehuis in Zwolle. We danken u hartelijk voor uw aanwezigheid en we hopen dat u een leerzame dag heeft gehad. Hieronder vindt u de linkjes naar de PDF’s van de workshops.

De kennisdag werd geopend door Roy van Grunsven, werkzaam bij De Vlinderstichting en buitengewoon hoogleraar ‘Resilience of Insect Populations under Climate Change’. Na zijn presentatie waren er 5 workshops te volgen. Na wat organisatorische onhandigheidjes met het inschrijven voor de workshops, zat er toch bij elke workshop een flinke groep geïnteresseerden bij elke spreker.

Naar buiten

Met ecoloog Erik van der Woude gingen we naar buiten, de provincietuin in! Deze excursie was een uitgelezen kans om meer kennis op te doen van de verschillende landschapstypen en bijbehorende flora uit de provincie Overijssel. In de tuin komen namelijk de verschillende landschappen uit de provincie terug, met ook daadwerkelijk grond uit die gebieden. De flora kan daardoor goed groeien op de bijpassende grondsoort.

Ondanks dat er passend beheer wordt uitgevoerd op de verschillende stukken, zien ze dat sommige soorten toch gaan overheersen (bv. heermoes) en anderen zich uitzaaien over andere type landschappen (duifkruid groeit al bijna overal). De plek geeft ook uitdagingen: het natte hooiland is te droog door de huidige hete zomers en de hoogte van het maaiveld bij het provinciehuis (hoger dan het Wezenlandenpark). 

In het rivierenlandschap kwamen de kenmerkende soorten het beste tot hun recht (die dus ook goed tegen de droogte kunnen). Deze tuin is een mooi voorbeeld van de verschillende landschapstypen en bijbehorende flora die in de provincie voorkomen. En tegelijkertijd laat het zien hoe ingewikkeld beheer kan zijn!

Inzicht in de gezondheid van uw watergang

Bram Geers, ontwikkelaar van de nieuwe ‘Groeivormen’ index, vertelde iets over deze methodiek en hoe je vrij intuïtief wat kan zeggen over de waterkwaliteit van een watergang op basis van de aanwezige groeivormen. De complexiteit van de reeds bestaande KRW methodieken, heeft hij geprobeerd wat te versimpelen, zonder de complexiteit van het thema waterkwaliteit geweld aan te doen. Met deze methode kunnen we sneller ingrijpen, omdat de koppeling met het beheer makkelijker te maken is en ook machinisten aan de slag kunnen met deze manier van kijken. Kijk ook eens op ecosloot.nl voor de bijbehorende tool.

BKN in waarde uitgedrukt

Maria Smits, directeur en ecoloog bij aannemersbedrijf Smits, nam ons mee in het WOCU (Waardegedreven OnderhoudsContract Uiterwaarden) project, waarin ze voor Rijkswaterstaat werken aan natuurlijke en veilige uiterwaarden, waarbij werken vanuit de bedoeling en samenwerken een van de 5 waarden zijn van dit project. In de uiterwaarden liggen veel kansen voor het werken aan Basiskwaliteit Natuur (BKN). De vraag hoe je beheer daaraan bijdraagt, is alleen te beantwoorden als je gaat monitoren. Vanuit de BKN is er naast het monitoren op soorten, nog geen echte methodiek waarmee je de BKN kan ‘scoren’ en waaruit je conclusies kan trekken over het effect van je beheer. Maria is bezig om hier binnen dit project invulling aan te geven door onder andere gebruik te maken van de Schippers methode om de vegetatie te kunnen ‘scoren’. Naast dat ze met ons haar ideeën heeft gedeeld, heeft ze ook vanuit het publiek nieuwe ideeën aangedragen gekregen om haar methode te verbeteren.

De nectarindex, meer dan een getal

Ruud Beringen (projectleider bij FLORON) gaf een workshop over de binnen Kleurkeur veel gebruikte monitoringsmethode de nectarindex. Ruud startte zijn workshop met het benadrukken van het belang van bermen als belangrijke landschapselementen, die we kunnen benutten om de biodiversiteit te verbeteren. In 2017 startte FLORON samen De Vlinderstichting het project ‘Mijn Berm bloeit’, met als doel om een beeld te krijgen van de staat van onze bermen als het gaat om bloemrijkdom en potentieel leefgebied voor bestuivers. Daaruit vloeide ook de ontwikkeling van een laagdrempelige monitoringstool die ook goed te gebruiken is voor vrijwilligers: de Nectarindex (Er is ondertussen een PRO-variant, voor de ecologen die binnen Kleurkeur monitoren). Ruud lichtte vervolgens de methodiek toe en liet zien wat je ermee kunt en welke informatie het nog meer oplevert (soortenrijkdom, bloeiboog, standplaatsfactoren als N, zuurgraad en vocht). Ook liet hij een aantal voorbeelden zien waar het effect van maaien en afvoeren (met de juiste frequentie) heeft geleid tot een toename aan soorten. Als we op basis van een aantal foto’s van bermen de Nectarindex moeten inschatten, blijkt dat nog niet zo makkelijk.

Meer nascholing Kleurkeur

Vakkundig Ecologisch Maaiwerk

Effectief Ecologisch Bermbeheer – in company